وظایف حسابدار صنعتی چیست ؟
اگر قرار باشد یک نقش در واحدهای تولیدی همیشه «در مرکز تصمیمها» بایستد، آن نقش حسابدار صنعتی است؛ کسی که کارش فقط ثبت عددها نیست، بلکه باید بهای تمامشده را تخمین بزند، اندازهگیری کند، تحلیل کند و کنترل کند تا نتیجهاش در قیمتگذاری، برنامهریزی تولید، کنترل هزینه و ارزیابی عملکرد به کار بیاید. همین ماهیت تحلیلی و مدیریتی باعث میشود شناخت دقیق وظایف حسابدار صنعتی برای کسی که میخواهد وارد این حوزه شود، یک ضرورت واقعی باشد.
حسابداری صنعتی چیست ؟
حسابداری صنعتی یکی از مهمترین گرایشهای آموزش حسابداری است. در حسابداری مدیریت هم میتوان سرفصلهایی از آن را دید، اما در صنعت و کارخانجات تولیدی، به دلیل اهمیت امور مالی، حسابداری صنعتی به شکل تخصصی استفاده میشود. این روش حسابداری، قیمت تمامشده محصولات و تولیدات واحدهای صنعتی را محاسبه میکند و دقیقاً به همین دلیل، جایگاه حسابدار صنعتی در بسیاری از مجموعهها فراتر از ثبت اطلاعات مالی تعریف میشود و ماهیت تحلیلی و مدیریتی پیدا میکند.
وظایف حسابدار صنعتی چیست ؟
وظایف حسابدار صنعتی یا وظایف حسابدار در شرکت تولیدی را میتوان از جنبههای مختلف بررسی کرد. شرح وظایف میتواند از محیط کار تأثیر بگیرد و اینکه چه مسئولیتهایی به عهده شما گذاشته میشود، به اندازه شرکت، میزان تجربه و سطح دانش بستگی دارد. بهصورت کلی، بخش مهمی از وظایف اصلی حسابدار صنعتی در این محورها جمع میشود :
1️⃣ بهدست آوردن هزینههای عملیاتی و جمعآوری آنها
2️⃣ انتخاب روش درست/مناسب برای هزینهیابی
3️⃣ پیشبینی هزینهها و برآورد درست از مخارج
4️⃣ قیمتگذاری کالاها و محصولات
5️⃣ شناسایی، کنترل و بهینهسازی هزینهها
6️⃣ رسیدگی به موجودیها و حوالههای انبار
7️⃣ تهیه گزارشها
8️⃣ نظارت بر ثبت صحیح اسناد مرتبط با تولید، مواد اولیه و ضایعات
9️⃣ برنامهریزی جهت کنترل بودجه و تدوین
🔟 محاسبه بهای تمامشده محصولات
✅ تهیه گزارشهای اموال منقول و غیرمنقول
رسیدگی به امور انبار توسط حسابدار صنعتی
یکی از وظایف اصلی حسابدار صنعتی، همکاری با انباردار برای رسیدگی به امور انبار است. کلیه امور حسابداری مربوط به انبارها—از جمله انبار مواد اولیه، واسطه، محصول و موارد مشابه—باید توسط حسابدار صنعتی انجام شود و همیشه بهروز باشد. ورود و خروجهای انبار باید طوری ثبت و کنترل شود که در هر لحظه آماده گزارش دادن باشد و این کار با نهایت دقت انجام شود.
گاهی کارفرمایان برای برنامهریزی خرید، بهصورت ناگهانی و پیشبینینشده نیازمند گزارشگیری از انبار میشوند. در چنین شرایطی، گزارشهای حسابداری انبار برای برنامهریزی خرید و تولید نقش تعیینکننده دارد؛ چون تصمیمگیری درباره خرید و تولید، به دانستن موجودی دقیق وابسته است.
ثبت نام دوره رایگان حسابداری
بررسی حوالههای انبار و ریالیسازی توسط حسابدار صنعتی
در سیستم حسابداری، حوالههای انبار به شکل ریالی ذخیره میشوند و بررسی آنها بخشی جدی از وظایف حسابدار صنعتی است. حوالههای انبارِ مواد اولیه، انبار قطعات و لوازم مصرفی، انبار محصول، انبار داراییهای ثابت، انبار ضایعات، انبار کار در حال ساخت، انبار مستقیم و سایر انبارهای مرتبط، باید در گزارشهای سالیانه بررسی شوند.
همچنین کلیه انبارها باید در پایان سال ریالی شوند؛ یعنی همه اجناس داخل آن به قیمت تعریفشده ارزشگذاری شوند و ارزش ریالی آنها تعیین گردد. این فرایند برای برنامهریزیهای دقیق مالی و سرمایهگذاریهای کلان اهمیت دارد و اگر انجام نشود، طبیعی است که بخشی از گزارشها ناقص یا ابتر بماند.
جمعداری اموال و نگهداری آنها در واحد حسابداری صنعتی
جمعداری اطلاعات اموال و نگهداری آنها به عهده حسابداران صنعتی است. جمعداری اموال یعنی ردیابی همه اموال موجود در شرکت؛ از مواد اولیه، ماشینآلات و تجهیزات گرفته تا میز و صندلی و حتی اموال ریز مثل مداد و خودکار تحویلشده به پرسنل. نکته مهم این است که اموال شرکت باید قابل ردیابی باشند و در محاسبات حسابداری صنعتی لحاظ شوند.
این فرایند معمولاً با همکاری انبار انجام میشود، اما مسئولیت انجام و گزارشدهی آن به عهده واحد حسابداری صنعتی است. به همین دلیل، حسابدار صنعتی باید کنار مسئول انبار، گزارشهای مربوط به اموال را تهیه و منظم کند تا ردیابی و کنترل، روی کاغذ نماند و در گزارشها هم قابل ارائه باشد.
پلاککوبی کلیه اموال توسط حسابدار صنعتی
پلاککوبی یعنی کلیه اموال منقول شناسایی شوند، ثبت و شمارهگذاری شوند و بهاینترتیب قابل ردیابی باشند. در پایان هر سال، اموال باید بر حسب شماره توسط حسابدار صنعتی بررسی شوند تا از وجود یا عدم وجود، یا حتی جابهجایی آنها اطلاع حاصل شود.
از طرف دیگر، برای حسابداران صنعتی—بهخصوص افراد تازهکار—بررسی موجود یا ناموجود بودن اموال شرکت اهمیت دارد. پلاککوبی به مدیر حسابداری صنعتی کمک میکند اگر اموالی جابهجا شد، امکان ردیابی آن وجود داشته باشد. همه اموال باید کد شناسه و شماره ثبت داشته باشند تا این ردیابی، واقعی و اجرایی باشد.
تهیه گزارشهای اموال منقول و غیرمنقول
تهیه گزارشهای کامل در خصوص اموال منقول و غیرمنقول شرکت، میزان داراییها و بدهیها، و همچنین اموال از رده خارج یا اسقاطشده و تعیین رقم ریالی آنها، از وظایف حسابداران صنعتی (یا حسابداران بهای تمامشده) است.
در حسابداری صنعتی تمرکز روی پیدا کردن و مشخص کردن تمام داراییهای واحد تولیدی است؛ حتی اموالی که از کار افتاده، اسقاط شده یا از رده خارج شدهاند هم باید در گزارشهای حسابدار وجود داشته باشند. این گزارشدهی وقتی معنا پیدا میکند که اموال بهدرستی شناسایی، ردیابی و ارزشگذاری شوند تا خروجی نهایی، هم دقیق و هم قابل اتکا باشد.
وظیفه بهدست آوردن بهای تمامشده محصول تولیدی حسابدار صنعتی
محاسبه بهای تمامشده محصول، قلب تپنده بسیاری از وظایف حسابدار صنعتی است. بهای تمامشده محصول باید بر اساس فاکتورهای استاندارد و موجود، دقیق و بهروز محاسبه شود. در طول سال امکان تغییر قیمت مواد اولیه، حملونقل، دستمزد و موارد دیگر وجود دارد؛ بنابراین حسابدار صنعتی باید با تغییر هر کدام از این عوامل، قیمت محصول تولیدی را بهروز محاسبه کند.
در واحدهای تولیدی، حسابدار صنعتی باید بهای تمامشده محصول را محاسبه کند و بتواند مشخص کند :
1️⃣ برای تولید محصول چه مقدار مواد خام و اولیه مصرف شده است ؟
2️⃣ برای تولید محصول چه میزان دستمزد پرداخت شده است ؟
3️⃣ برای تولید محصول چه میزان هزینههای غیرمستقیم پرداخت شده است ؟
جدول وظایف حسابدار صنعتی
| حوزه | وظایف اصلی حسابدار صنعتی |
|---|---|
| هزینهها و بهای تمامشده | محاسبه بهای تمامشده، تحلیل و بهینهسازی هزینهها، شناسایی و طبقهبندی هزینهها، مقایسه هزینههای پیشبینیشده و واقعی |
| قیمتگذاری و تصمیمسازی | کمک به قیمتگذاری محصولات، ارائه دادهها برای تصمیمگیری دقیقتر مدیران |
| انبار و موجودیها | ثبت و بهروزرسانی ورود و خروج انبار، بررسی موجودیها، ریالیسازی انبارها در پایان سال |
| اموال و داراییها | جمعآوری و نگهداری اموال، ردیابی و شمارهگذاری اموال، تهیه گزارش اموال اسقاطشده و از رده خارج |
| گزارشدهی و نظارت | تهیه و تدوین گزارشهای بودجهای، نظارت بر ثبت صحیح اسناد تولید و ضایعات، ارائه گزارشها به موقع |
| مدیریت و هماهنگی | نظارت بر عملیات حسابداری صنعتی، سرپرستی کارکنان، هماهنگی با حسابداری مالی و واحدهای مختلف تولیدی و انبار |
مهارتهای مورد نیاز حسابدار صنعتی چیست ؟
1️⃣ توانایی محاسبه بهای تمامشده محصول
2️⃣ آشنایی با عوامل تولید و حسابداری عوامل تولید
3️⃣ چگونگی تهیه گزارش در واحدهای تولیدی
4️⃣ آشنایی با هزینهیابی
5️⃣ چگونگی تسهیم و سرشکن کردن محصول
6️⃣ مهارت در برقراری ارتباط مؤثر با تیمها و مدیران
7️⃣ توانایی طراحی و اجرای برنامهها جهت کاهش هزینه
8️⃣ آشنایی با قوانین مالیاتی
9️⃣ مسلط به ارائه گزارشهای دقیق
تفاوت حسابداری صنعتی با حسابداری بهای تمامشده
در مسیر آموزش و انجام کار، معمولاً از حسابداری صنعتی و حسابداری بهای تمامشده در کنار هم یاد میشود؛ چون از حسابدار صنعتی انتظار میرود حسابداری بهای تمامشده را بهخوبی انجام دهد و خودِ حسابداری صنعتی نیز به محاسبه، تحلیل و کنترل بهای تمامشده محصولات گره خورده است. به همین دلیل، این دو عنوان در عمل به هم نزدیک میشوند و در بسیاری از وظایف، نقطه اتصالشان همان بهای تمامشده و گزارشهای مرتبط با آن است.
اهمیت حسابداری صنعتی چیست ؟
حسابدار صنعتی نقش مهمی در کنترل هزینهها، افزایش سودآوری و ارزیابی عملکرد دارد. فرد متخصص در این زمینه میتواند باعث جلوگیری از اتلاف منابع شود، دقت تصمیمات مدیریتی را بالا ببرد و توان رقابتی مجموعه را تقویت کند. این جایگاه بهعنوان یکی از عناصر کلیدی سازمان شناخته میشود و نبود آن میتواند ریسکهای مالی مجموعه را افزایش دهد.
چگونه حسابدار صنعتی شویم ؟
حسابداری صنعتی یا حسابداری بهای تمامشده یکی از شاخههای حسابداری مدیریت است. این حرفه در مقطع کارشناسی بهصورت رشته حسابداری، در قالب درسهای حسابداری صنعتی یک و دو ارائه میشود و در مقطع کارشناسی ارشد بهصورت گرایش یا یکی از دروس تخصصی رشته حسابداری مدیریت مطرح است.از طرف دیگر، گذراندن دوره حسابداری صنعتی میتواند دانش فرد را در سطح بالا نگه دارد و انتظار میرود بعد از آموزشهای اولیه، بتواند حسابداری بهای تمامشده را بهخوبی انجام دهد.
بررسی بازار کار حسابدار صنعتی
در بسیاری از مجموعهها و شرکتها، برای مدیریت و کاهش هزینههای تولید محصول به حسابداران صنعتی نیاز وجود دارد. به همین دلیل، حسابداران صنعتی از فرصتهای شغلی متنوعی در واحدهای صنعتی و شرکتهای تولیدی (مانند غذایی، دارویی، پتروشیمی، فلزی، معدنی، خودروسازی و…) برخوردار هستند. همچنین بازار کار این حرفه برای افرادی که دانش تخصصی، مهارت تحلیلی و تجربه عملی دارند، ثابت و قابل رشد توصیف میشود.
بررسی درآمد و حقوق حسابدار صنعتی
درآمد حسابدار صنعتی با میزان سابقه کاری، تواناییهای تخصصی، نوع فعالیت، نوع مجموعه، موقعیت جغرافیایی و… رابطه مستقیم دارد. یادگیری مهارتهای پرکاربرد حسابداری صنعتی، بهعنوان مهمترین راه برای افزایش درآمد در این حرفه مطرح میشود. همچنین گفته میشود درآمد و حقوق حسابداران این حوزه، بالاتر از دیگر گروههای حسابداری مانند حسابدار بازرگانی، خدماتی و پیمانکاری است.
راهنمای جذب حسابدار صنعتی
کارفرمایان و مدیرعاملان مجموعهها ممکن است با چالشهایی مانند ضعف در تحلیل، مدیریت و کاهش ریسکهای مالی مواجه باشند و به جذب نیروی متخصص بهای تمامشده نیاز پیدا کنند. این گروه از حسابداران با تحلیل ساختار هزینهها و محاسبه دقیق بهای تمامشده، نقش کلیدی در بهبود وضعیت حسابداری صنعتی ایفا میکنند. کارفرمایان میتوانند با درج آگهی و جذب متخصص بهای تمامشده، زمینه بهبود تصمیمگیریهای راهبردی، افزایش شفافیت مالی و ارتقای کارایی اقتصادی مجموعه را فراهم کنند.
جمع بندی
حسابداری صنعتی بهعنوان یک گرایش تخصصی در واحدهای تولیدی، با محاسبه و تحلیل بهای تمامشده و کنترل هزینهها معنا پیدا میکند. وظایف حسابدار صنعتی از انبار و اموال تا بهای تمامشده و گزارشهای مدیریتی کشیده میشود و هرچه دقت، بهروز بودن اطلاعات و ارائه بهنگام گزارشها جدیتر گرفته شود، تصمیمگیری مدیران هم دقیقتر میشود.
وقتی تمرکز روی تحلیل بهای تمامشده، کنترل هزینهها و ارزیابی عملکرد باشد، امکان برنامهریزی دقیقتر و قیمتگذاری منطقیتر برای مجموعه فراهم میشود و حسابداری صنعتی به یک ابزار راهبردی برای حفظ سودآوری و افزایش کارایی تبدیل میگردد.
سوالات متداول
چگونه حسابدار صنعتی میتواند هزینهها را کاهش دهد ؟
حسابدار صنعتی با تجزیه و تحلیل دقیق هزینهها، شناسایی انحرافات قیمتی و بهینهسازی فرآیندهای تولید، میتواند هزینهها را به طور مؤثری کاهش دهد.
چه مهارتهایی برای حسابدار صنعتی ضروری است ؟
مهارتهای ضروری شامل توانایی محاسبه بهای تمامشده، تحلیل هزینهها، آشنایی با سیستمهای حسابداری صنعتی، و توانایی گزارشدهی دقیق هستند.
حسابدار صنعتی چه نقشی در قیمتگذاری محصولات دارد ؟
حسابدار صنعتی با محاسبه بهای تمامشده و تحلیل هزینههای مختلف، اطلاعات لازم برای قیمتگذاری دقیق محصولات را فراهم میکند.
چگونه حسابدار صنعتی به مدیریت موجودیها کمک میکند ؟
حسابدار صنعتی با ثبت دقیق ورود و خروج موجودیها، نظارت بر حوالههای انبار و تحلیل موجودیها، اطمینان از بهروز بودن اطلاعات انبار را فراهم میکند.
وظایف حسابدار صنعتی در رسیدگی به ضایعات چیست ؟
حسابدار صنعتی ضایعات تولیدی را شناسایی کرده، آنها را در گزارشهای مالی ثبت کرده و به مدیریت کمک میکند تا منابع بهدرستی تخصیص یابند.
چگونه حسابدار صنعتی میتواند بهبود فرآیندهای تولیدی را هدایت کند ؟
حسابدار صنعتی با تحلیل هزینهها، شناسایی ناکارآمدیها و پیشنهاد راهکارهای بهینهسازی، به بهبود فرآیندهای تولیدی کمک میکند.
دیدگاهتان را بنویسید