جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده یکی از مهمترین قوانین مالیاتی کشور است که تمامی صاحبان مشاغل حقیقی و حقوقی باید آن را رعایت کنند. شاید در نگاه اول پرداخت این مالیات ساده به نظر برسد، اما کافی است یک بار در ارسال اظهارنامه تأخیر کنید یا ثبت معاملات را در سامانه مؤدیان فراموش کنید تا با جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده سنگین مواجه شوید. جرایمی که در برخی موارد چند برابر اصل مالیات هستند و حتی امکان بخشودگی هم ندارند.
در این مطلب، با جزئیات کامل جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده، نحوه محاسبه جریمه دیرکرد مالیات بر ارزش افزوده و شرایط بخشودگی جرائم ارزش افزوده آشنا میشوید؛ دانستن این موارد به شما کمک میکند از هزینههای اضافی جلوگیری کرده و تکالیف قانونی خود را بهموقع انجام دهید.
جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده یکی از مهمترین منابع درآمدی دولتها است که از طریق آن بخش قابل توجهی از هزینههای عمومی و عمرانی کشور تأمین میشود. به دلیل اهمیت بالای این منبع درآمدی، قوانین مالیاتی برای دریافت صحیح و به موقع آن وضع شده است.
در همین راستا، هرگونه تخلف یا تأخیر در پرداخت این نوع مالیات با جریمه همراه خواهد بود. این جریمهها تحت عنوان جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده شناخته میشوند و در قوانین مختلف از جمله مواد ۲۲، ۳۵، ۳۶ و ۳۷ قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده به طور کامل مشخص شدهاند.
عدم ارسال اظهارنامه یا تأخیر در پرداخت این مالیات منجر به اعمال جرایم مالیاتی خواهد شد. طبق قانون، حتی اگر شرکتی هیچ فعالیت مالی نداشته باشد، باید اظهارنامه خالی ارسال کند، در غیر این صورت مشمول جریمه خواهد شد.
مهمترین تخلفات مالیات بر ارزش افزوده و جرایم مربوط به آن
طبق قانون، موارد متعددی از تخلفات برای مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده تعریف شده است که هر یک جریمه مشخصی دارد. این تخلفات عبارتاند از :
1️⃣ امتناع از عضویت در سامانه مؤدیان
✅ ماده قانونی : بند الف ماده ۳۶
✅ جریمه : ۱۰ میلیون ریال یا دو برابر مالیات و عوارض پرداخت نشده (هر کدام بیشتر باشد).
2️⃣ کتمان معامله یا بیشاظهاری مالیات و عوارض خرید
✅ ماده قانونی : بند ب ماده ۳۶
✅ جریمه : دو برابر مالیات و عوارض پرداخت نشده، و در صورت تکرار تخلف قبل از دو سال، سه برابر آن.
3️⃣ تأخیر در پرداخت مالیات و عوارض
✅ ماده قانونی : ماده ۳۷
✅ جریمه : ۲٪ در ماه نسبت به مالیات پرداخت نشده.
4️⃣ دریافت مالیات از کالاها و خدمات معاف
✅ ماده قانونی : تبصره ۷ ماده ۲۹
✅ جریمه : ۱۰٪ عوارض سالانه و جریمه ماده ۳۷ در صورت تأخیر.
5️⃣ عدم پرداخت عوارض برونشهری مسافر
✅ ماده قانونی : ماده ۳۲
✅ جریمه : ۲٪ برای هر ماه تأخیر.
6️⃣ دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز
✅ ماده قانونی : بند ج ماده ۳۶
✅ جریمه : دو برابر مالیات و عوارض دریافتی.
7️⃣ عدم ثبت معاملات عرضهکنندگان طلا، جواهر و پلاتین
✅ ماده قانونی : جزء ۳ بند ب ماده ۲۶
✅ جریمه : ۹٪ ارزش اصل کالا به همراه جریمه ماده ۳۶ (غیرقابل بخشودگی).
8️⃣ عدم پرداخت مالیات شمارهگذاری وسایل نقلیه توسط واردکنندگان
✅ ماده قانونی : تبصره ۵ ماده ۲۸
✅ جریمه : ۱۰٪ مالیات و عوارض و در صورت تأخیر، جریمه ماده ۳۷.
| نوع تخلف مالیاتی | ماده قانونی | میزان جریمه | قابلیت بخشودگی |
|---|---|---|---|
| امتناع از عضویت در سامانه مؤدیان | بند الف ماده ۳۶ | ۱۰ میلیون ریال یا ۲ برابر مالیات پرداخت نشده | دارد (در شرایط خاص) |
| کتمان معامله یا بیشاظهاری | بند ب ماده ۳۶ | ۲ برابر مالیات، در تکرار ۳ برابر | ندارد |
| دریافت مالیات توسط اشخاص غیرمجاز | بند ج ماده ۳۶ | ۲ برابر مالیات دریافتی | ندارد |
| تأخیر در پرداخت مالیات | ماده ۳۷ | ۲٪ در ماه | دارد (در صورت پرداخت بهموقع پس از مهلت مقرر بخشودگی) |
| دریافت مالیات از کالاهای معاف | تبصره ۲ بند الف ماده ۹ | ۲ برابر مالیات دریافتی | ندارد |
| عدم ارسال اظهارنامه | ماده ۲۲ | ۵۰٪ مالیات متعلق | ندارد |
| عدم پرداخت عوارض سبز | تبصره ۱۱ ماده ۲۷ | ۱۰٪ عوارض و جریمه ماده ۳۷ | ندارد |
| عدم پرداخت عوارض وسایل نقلیه | تبصره ۷ ماده ۲۹ | ۱۰٪ عوارض + جریمه تأخیر | ندارد |
| ثبت سند انتقال بدون پرداخت مالیات | تبصره ۱ ماده ۳۰ | ۲ برابر مالیات پرداخت نشده | ندارد |
ثبت نام دوره رایگان مالیاتی
جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
ارسال بهموقع اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده از تکالیف اصلی تمامی مؤدیان مشمول است. دوره مالیاتی ارزش افزوده سهماهه بوده و مودیان موظفاند حداکثر ۱۵ روز پس از پایان هر فصل اظهارنامه خود را تسلیم کنند. در صورت عدم ارسال اظهارنامه در موعد مقرر، مطابق ماده ۲۲ قانون، مؤدی مشمول جریمهای معادل ۵۰ درصد مالیات متعلق خواهد شد.
این جریمه حتی در شرایطی که شرکت هیچگونه فعالیت مالی نداشته باشد نیز اعمال میشود و عدم فعالیت مالی دلیل موجهی برای عدم ارسال اظهارنامه نیست. علاوه بر این، طبق ماده ۲۳، تأخیر در ارسال یا پرداخت مالیات ارزش افزوده مشمول جریمهای معادل ۲ درصد در ماه نسبت به مالیات پرداخت نشده خواهد بود. جرایم مذکور در قوانین جاری غیرقابل بخشودگی اعلام شدهاند. بنابراین مؤدیان باید در زمان مقرر اظهارنامه را ارائه دهند تا از تحمیل هزینههای سنگین ناشی از این تخلف جلوگیری شود.
نحوه محاسبه جریمه دیرکرد مالیات بر ارزش افزوده
یکی از مهمترین موارد برای مؤدیان، آگاهی از نحوه محاسبه جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده است. طبق قانون، به ازای هر ماه تأخیر در پرداخت، ۲٪ مالیات پرداخت نشده به عنوان جریمه محاسبه میشود.
📌 فرمول محاسبه :
جریمه دیرکرد = (مالیات پرداخت نشده × ۲٪) × تعداد ماههای تأخیر
مثال :
اگر مالیات پرداخت نشده ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال باشد و مؤدی ۳ ماه تأخیر داشته باشد :
- ۲٪ از ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۲۰۰,۰۰۰ ریال
- ۲۰۰,۰۰۰ × ۳ = ۶۰۰,۰۰۰ ریال جریمه
در صورتی که تأخیر کمتر از یک ماه باشد، محاسبه به صورت روزشمار انجام میشود.
جرایم غیرقابل بخشودگی در مالیات بر ارزش افزوده
برخی از جرایم طبق قانون به هیچ عنوان مشمول بخشودگی نمیشوند. از جمله :
1️⃣ جرایم ناشی از دریافت مالیات و عوارض از کالاها و خدمات معاف.
2️⃣ جرایم کتمان معاملات یا استناد به اسناد صوری.
3️⃣ جرایم مربوط به معاملات صوری و ثبت معامله به نام غیر.
4️⃣ جرایم ناشی از آلایندگی و عوارض سبز.
شرایط بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده
سازمان امور مالیاتی در برخی شرایط، امکان بخشودگی جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده را فراهم کرده است. طبق بخشنامههای اخیر :
1️⃣ اگر عدم انجام تکلیف قانونی خارج از اختیار مؤدی باشد، تمامی جرایم ماده ۲۲ به طور کامل بخشوده میشود.
2️⃣ برای مؤدیانی که اظهارنامههای معوق خود را در مهلت تعیینشده اصلاح یا مجدداً ارسال کنند و بدهی خود را تا تاریخ مقرر پرداخت نمایند، میزان بخشودگی بر اساس درصد معاملات ثبت نشده در سامانه محاسبه میشود :
- تا ۴۰٪ فروش خارج از سامانه : ۱۰۰٪ بخشودگی
- بین ۴۰ تا ۷۰٪ : ۹۵٪ برای اشخاص حقوقی و ۹۸٪ برای مشاغل
- بین ۷۰ تا ۱۰۰٪ : ۹۰٪ برای اشخاص حقوقی و ۹۶٪ برای مشاغل
3️⃣ جرایم ماده ۳۷ (جریمه دیرکرد پرداخت) و بند ب ماده ۳۶ نیز در صورت پرداخت بدهی تا تاریخ مقرر میتواند مشمول بخشودگی کامل شود.
✅ مراحل و مدارک لازم :
- بیماری خود را تحت درمان قرار دهید.
- در صورت عدم بهبودی، پزشک معالج باید گواهی پزشکی مبنی بر غیرقابل درمان بودن بیماری یا آسیب را صادر کند.
- پرونده پزشکی کامل، شامل گزارشهای کلینیکی و پاراکلینیکی، تهیه کنید.
- مدارک هویتی مانند شناسنامه و کارت ملی را آماده کنید.
- مدارک مربوط به سوابق پرداخت حق بیمه خود را جمعآوری کنید .
3️⃣ ثبت درخواست در سامانه تامین اجتماعی :
- به سامانه الکترونیکی سازمان تامین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir مراجعه کنید.
- فرم درخواست از کار افتادگی را تکمیل کرده و مدارک جمعآوری شده را در آنجا بارگذاری کنید [1، 2].4️⃣ ارجاع به کمیسیون پزشکی :
- پس از ثبت درخواست و بارگذاری مدارک، درخواست شما به کمیسیون پزشکی ارجاع داده میشود.
- در کمیسیون پزشکی، نوع و میزان از کار افتادگی جسمی و روحی شما بررسی میشود.دریافت رای کمیسیون :
- رای کمیسیون پزشکی معمولاً در همان روز مراجعه ابلاغ میشود.
مدارک مثبته و الزامات قانونی برای جلوگیری از جرایم
برای جلوگیری از بروز مشکلات مالیاتی و جرایم، مودیان باید اسناد و مدارک زیر را نگهداری و در صورت لزوم به سازمان مالیاتی ارائه دهند :
1️⃣ دفاتر قانونی و نسخ اظهارنامههای تأیید شده.
2️⃣ رسیدهای بانکی پرداخت مالیات و عوارض.
3️⃣ فاکتورهای رسمی خرید و فروش کالا و خدمات.
4️⃣ اسناد حمل و نقل، بیمه و گمرک.
5️⃣ گواهی ثبتنام در سامانه مؤدیان.
نگهداری این اسناد به مدت ۱۰ سال الزامی است و در صورت عدم ارائه، مودی مشمول جریمه خواهد شد.
جمع بندی
همانطور که مشاهده شد، قوانین مالیات بر ارزش افزوده برای پیشگیری از تخلفات و تأمین منابع مالی دولت بسیار سختگیرانه تنظیم شدهاند. جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده شامل مواردی مانند عدم ثبت نام، عدم ارسال اظهارنامه، کتمان معامله، تأخیر در پرداخت و دریافت غیرمجاز مالیات است.
نحوه محاسبه جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده بر اساس نرخ ۲٪ در ماه انجام میشود که در صورت تداوم تأخیر میتواند رقم بالایی ایجاد کند. در مقابل، شرایطی نیز برای بخشودگی جرائم ارزش افزوده وجود دارد که مؤدیان میتوانند با تسلیم بهموقع اظهارنامه و پرداخت بدهیهای خود از آن بهرهمند شوند.
رعایت کامل مقررات، ثبت صحیح معاملات در سامانه مؤدیان و ارسال بهموقع اظهارنامه بهترین راه برای جلوگیری از تحمیل جرایم مالیاتی و برخورداری از مزایای قانونی خواهد بود.
جریمه تخلفات مالیات بر ارزش افزوده چگونه محاسبه میشود ؟
برای هر ماه تأخیر، ۲ درصد از مالیات و عوارض پرداخت نشده به عنوان جریمه محاسبه میشود. اگر تأخیر کمتر از یک ماه باشد، جریمه به صورت روزشمار محاسبه خواهد شد.
آیا جریمه عدم ارسال اظهارنامه ارزش افزوده قابل بخشودگی است ؟
طبق قانون، جریمه عدم ارسال اظهارنامه در موعد مقرر معادل ۵۰ درصد مالیات متعلق است و قابل بخشودگی نیست.
کدام جرایم مالیات بر ارزش افزوده غیرقابل بخشودگی هستند ؟
جرایمی مانند دریافت مالیات از کالاها و خدمات معاف، کتمان معاملات، معاملات صوری و بیشاظهاری یا کماظهاری جزو جرایم غیرقابل بخشودگی محسوب میشوند.
اگر شرکت فعالیت مالی نداشته باشد، باز هم باید اظهارنامه ارسال کند ؟
بله. حتی در صورت نداشتن فعالیت مالی، مؤدیان موظفاند اظهارنامه خالی ارسال کنند؛ در غیر این صورت مشمول جریمه خواهند شد.
شرایط بخشودگی جرائم ارزش افزوده چگونه است ؟
در صورتی که عدم انجام تکالیف خارج از اختیار مؤدی باشد، جرایم ماده ۲۲ بهطور کامل بخشوده میشود. همچنین در برخی شرایط و با پرداخت بدهی تا تاریخ مقرر، بخشودگی درصدی بین ۹۰ تا ۱۰۰ درصد برای مؤدیان در نظر گرفته میشود.
دیدگاهتان را بنویسید