موارد معاف از ارسال فهرست معاملات فصلی
موارد معاف از ارسال فهرست معاملات فصلی
با الزامی شدن ثبت اطلاعات در سامانه مودیان و ارسال فهرست معاملات فصلی، دغدغه بسیاری از مؤدیان حقیقی و حقوقی، آشنایی با مصادیق معاف از ارسال صورتحساب الکترونیکی و فهرست معاملات فصلی است. بیاطلاعی از این موارد میتواند منجر به ارسال اطلاعات غیرضروری یا حتی جریمههای مالیاتی شود. در این مقاله، فهرستی دقیق و تخصصی از معاملات و درآمدهایی که مشمول این تکالیف نیستند، یعنی موارد معاف از ارسال فهرست معاملات فصلی همراه با مستندات قانونی ارائه میشود.
کدام معاملات از ثبت در سامانه مودیان و ارسال فهرست فصلی معاف هستند؟
مطابق ماده ۱۳ آییننامه اجرایی ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم و نیز بخشنامههای مرکز تنظیم مقررات سازمان امور مالیاتی، برخی درآمدها و هزینهها به دلیل ماهیت غیرتجاری، غیراقتصادی یا غیربارز، از صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان و همچنین معاف از ارسال فهرست معاملات فصلی هستند.
موارد معاف از ثبت در سامانه مودیان و ارسال فهرست فصلی
| نوع درآمد یا هزینه | نیاز به صدور صورتحساب الکترونیکی | نیاز به گزارش در معاملات فصلی |
|---|---|---|
| درآمد اجاره اموال غیرمنقول | ❌ | ❌ |
| خرید و فروش سهام، اوراق بهادار، سهمالشرکه | ❌ | ❌ |
| سود سپرده بانکی، سود سهام، سود اوراق | ❌ | ❌ |
| سود و زیان حاصل از تسعیر ارز | ❌ | ❌ |
| مالیاتها، جرایم، عوارض دولتی (غیر از VAT) | ❌ | ❌ |
| کمکهای بلاعوض و هدایای غیرمشروط | ❌ | ❌ |
| حق عضویت در انجمنها و تشکلهای دارای مجوز | ❌ | ❌ |
| حقوق و دستمزد (مشمول فصل سوم باب سوم ق.م.م) | ❌ | ❌ |
| شارژ ساختمان محل فعالیت | ❌ | ❌ |
📌 نکته 1 : درج این موارد در سامانه یا ارسال آنها در فهرست معاملات فصلی اختیاری است و هیچگونه الزام قانونی برای مؤدیان وجود ندارد. صدور فاکتور برای این موارد تخلف محسوب نمیشود اما الزامی هم نیست.
📌 نکته 2 : استناد به ماده ۲ ق.م.م در خصوص سود سپرده بانکی
مطابق ماده ۲ قانون مالیاتهای مستقیم، سود سپرده بانکی اشخاص حقیقی بهعنوان درآمد مشمول مالیات شناخته نمیشود و از شمول ثبت در سامانه مودیان نیز معاف است.
معافیت نهادهای خیریه و مدارس غیردولتی دارای مجوز
نهادهای خیریه ثبتشده، مدارس غیردولتی دارای مجوز رسمی آموزشوپرورش، و مؤسسات عامالمنفعه از الزام ثبت صورتحساب در سامانه مودیان معافاند .
معاملات مشمول گزارش تجمیعی در فهرست معاملات فصلی کداماند ؟
در کنار معافیت کامل برخی معاملات، سازمان امور مالیاتی در مواد ۱۱ و ۱۴ دستورالعمل ماده ۱۶۹، برخی معاملات را مجاز به گزارش به صورت تجمیعی اعلام کرده است. به این معنی که این معاملات باید در لیست فصلی درج شوند اما نیازی به تفکیک مشخصات طرف معامله نیست :
✅ سه گروه مجاز برای گزارش تجمیعی :
1️⃣ خرید از اشخاص حقیقی موضوع ماده ۸۱ قانون مالیاتهای مستقیم
(مثل خرید از کشاورز، دامدار، صیاد، زنبوردار، نوغاندار و باغدار)
2️⃣ خرید از اشخاص غیرمشمول ثبتنام در نظام مالیاتی
3️⃣ معاملاتی با مبلغ کمتر از ۵ درصد حدنصاب معاملات کوچک طبق تبصره ۱ ماده ۳ قانون مناقصات
طبق اعلام رسمی وزارت امور اقتصادی و دارایی، حدنصاب معاملات کوچک در سال ۱۴۰۴ برابر با ۲۸۵ میلیون تومان تعیین شده است؛ بنابراین، معاملاتی با مبلغ کمتر از ۱۴٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان (پنج درصد این حدنصاب) مشمول ثبت تجمیعی در فهرست معاملات فصلی خواهند بود.
📌 یادآوری : این معاملات در سامانه به صورت یکجا و بدون ذکر کد اقتصادی یا اطلاعات طرف مقابل، در یک ردیف تجمیعی ثبت میشوند.
چه افرادی در سال ۱۴۰۴ از صدور صورتحساب در سامانه مودیان معاف اند ؟
اشخاصی که مجموع فروش آنها در سال ۱۴۰۲ کمتر از ۱۸ میلیارد تومان و در نیمه نخست سال ۱۴۰۳ نیز زیر ۱۴.۴ میلیارد تومان بوده، مشمول الزامات صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان نخواهند بود.
بهطور کامل :
1️⃣ از الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی معاف هستند.
2️⃣ مشمول جریمهها و محدودیتهای ماده ۲۲ قانون پایانهها نخواهند بود.
3️⃣ نیازی به ثبت اطلاعات در سامانه ندارند.
این بخشنامه گامی در جهت حمایت از اصناف خرد و مشاغل کوچک محسوب میشود.
جریمههای عدم رعایت الزامات ثبت صورتحساب و ارسال معاملات
اگرچه برخی فعالیتها از این تکالیف معافاند، اما برای سایر معاملات، عدم ثبت اطلاعات در موعد مقرر مشمول جریمههای سنگین خواهد بود. طبق ماده ۱۹ دستورالعمل :
| نوع تخلف | میزان جریمه |
|---|---|
| عدم صدور صورتحساب برای معاملات مشمول | ۲٪ مبلغ همان معامله |
| عدم درج شماره اقتصادی طرف معامله | ۲٪ مبلغ معامله با نقص اطلاعات |
| عدم ارسال فهرست معاملات در موعد مقرر | ۲٪ مجموع کل معاملات مشمول گزارش |
📍 مثال کاربردی : اگر شرکتی به میزان ۲۰ میلیارد ریال فروش داشته و هیچ صورتحسابی صادر نکرده، جریمه آن ۴۰۰ میلیون ریال خواهد بود.
جمع بندی
| نوع فعالیت | نیاز به ثبت در سامانه مودیان | نیاز به گزارش در لیست فصلی |
|---|---|---|
| فروش کالا و ارائه خدمات | ✅ | ✅ |
| حقوق و دستمزد | ❌ | ❌ |
| اجاره املاک غیرمنقول | ❌ | ❌ |
| خرید زیر ۵٪ حد نصاب مناقصات | ❌ | ✅ (تجمیعی) |
| خرید از کشاورز یا زنبوردار | ❌ | ✅ (تجمیعی) |
| سود سپرده بانکی | ❌ | ❌ |
| کمک بلاعوض | ❌ | ❌ |
| حق عضویت انجمنها | ❌ | ❌ |
📌 توجه : پرهیز از ثبت اشتباهی اطلاعات معاف در سامانه مودیان
برخی مؤدیان مالیاتی بهاشتباه اقدام به درج اطلاعات مربوط به درآمدها یا هزینههایی میکنند که طبق بخشنامهها و آییننامههای رسمی، صراحتاً از الزام ثبت در سامانه مودیان و گزارش در فهرست فصلی معاف شدهاند. اگرچه این اقدام مشمول جریمه مستقیم نیست، اما میتواند در فرآیندهای رسیدگی مالیاتی بعدی، ابهام یا برداشت نادرست توسط ممیزان ایجاد کند.
✅ بنابراین توصیه میشود از ثبت موارد معاف خودداری شود، مگر در شرایطی که نیاز به ارائه مستندات تکمیلی باشد.
سوالات متداول
آیا اجاره ملک باید در سامانه مودیان ثبت شود ؟
خیر. اجاره اموال غیرمنقول از صدور صورتحساب الکترونیکی و گزارش معاملات فصلی معاف است.
آیا سود بانکی، سود سهام یا تسعیر ارز مشمول گزارش فصلی یا فاکتور الکترونیکی هستند ؟
خیر. این درآمدها در زمره مصادیق معاف هستند و نیازی به درج در هیچکدام از سامانهها ندارند.
اگر شخصی از کشاورز یا زنبوردار خرید کند، باید مشخصات طرف معامله را درج کند ؟
خیر. این خریدها مشمول ماده ۸۱ قانون مالیاتها بوده و بهصورت تجمیعی بدون مشخصات طرف گزارش میشوند.
آیا مؤدیانی با فروش کمتر از ۱۸ میلیارد در سال ۱۴۰۲ باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند ؟
خیر. این دسته طبق بخشنامه سازمان مالیاتی از صدور فاکتور الکترونیکی و جرایم آن معاف هستند.
اگر پرداختی به انجمن یا نهاد صنفی دارای مجوز داشته باشیم، آیا باید گزارش شود ؟
خیر. حق عضویت و کمک به تشکلهای دارای مجوز در زمره موارد معاف از گزارش دهی قرار دارد.
اگر صورتحساب الکترونیکی برای درآمد معاف صادر کنیم، تخلف است ؟
خیر. صدور اختیاری مشکلی ندارد، اما اجباری نیست و الزامی به ثبت نیز وجود ندارد.
دیدگاهتان را بنویسید