چند نکته در مورد داراییهای ثابت نامشهود
فهرست مطالب
در دنیای امروز، داراییهای نامشهود به بخش مهمی از منابع و سرمایههای یک شرکت تبدیل شدهاند. برخلاف داراییهای مشهود که ملموس و فیزیکی هستند، داراییهای نامشهود به آن دسته از داراییها گفته میشود که ماهیت فیزیکی نداشته و نمیتوان آنها را لمس یا مشاهده کرد. این داراییها، گرچه غیرملموس هستند، تأثیر شگرفی بر ارزش و موفقیت بلندمدت شرکتها دارند. در این مقاله، به تعریف داراییهای نامشهود، انواع آنها، نحوه ارزشگذاری و چالشها و فرصتهای مرتبط با آنها پرداخته میشود.
تعریف داراییهای نامشهود
داراییهای نامشهود به داراییهایی اطلاق میشود که ماهیت فیزیکی ندارند. این داراییها میتوانند شامل حقوق مالکیت فکری (مانند اختراعات، علائم تجاری، و حق تألیف)، سرقفلی، برند، نرمافزارهای اختصاصی، پایگاههای داده و حتی ارزهای دیجیتال باشند. برخلاف داراییهای مشهود مانند تجهیزات و ساختمانها که قابل لمس هستند، داراییهای نامشهود به صورت حقوقی و غیرملموس وجود دارند.
انواع داراییهای نامشهود
داراییهای نامشهود در انواع مختلفی دستهبندی میشوند. در اینجا برخی از انواع رایج آنها آورده شده است:
الف) مالکیت فکری
مالکیت فکری شامل حقوق ثبت اختراع، حق تألیف، علائم تجاری و سایر حقوق قانونی است که به صاحب آن اجازه میدهد تا از استفاده غیرمجاز توسط دیگران جلوگیری کند. این نوع از داراییهای نامشهود ارزش اقتصادی زیادی دارند و میتوانند به کسبوکارها کمک کنند تا از نوآوریهای خود بهرهبرداری کنند و مزیت رقابتی کسب کنند.
ب) برند و نام تجاری
برند و نام تجاری به هویت یک شرکت اشاره دارد که میتواند از طریق طراحیهای خاص، نامها، شعارها و علائم تجاری شناسایی شود. برند قوی میتواند منجر به وفاداری مشتریان و افزایش فروش شود. بهطور مثال، برندهایی مانند اپل و نایک به حدی شناختهشده هستند که مصرفکنندگان آنها را حتی بدون بررسی ویژگیهای محصولات انتخاب میکنند.
ج) سرقفلی
سرقفلی زمانی ایجاد میشود که یک شرکت مبلغی فراتر از ارزش دفتری داراییهای مشهود یک شرکت خریداریشده بپردازد. این مبلغ اضافه معمولاً نمایانگر ارتباطات تجاری، شهرت و اعتبار تجاری است که شرکت خریداریشده داراست.
د) داراییهای دیجیتال
با پیشرفت فناوری، داراییهای دیجیتال مانند دامینهای وبسایت، پایگاههای داده، نرمافزارها و حتی ارزهای دیجیتال به عنوان داراییهای نامشهود محسوب میشوند. این داراییها، اگرچه فیزیکی نیستند، اما ارزش زیادی برای شرکتها ایجاد میکنند و میتوانند درآمدهای قابل توجهی را فراهم کنند.
تفاوتهای داراییهای مشهود و نامشهود
داراییهای مشهود و نامشهود تفاوتهای آشکاری دارند. یکی از تفاوتهای اصلی آنها این است که داراییهای مشهود قابل لمس و مشاهده هستند، در حالی که داراییهای نامشهود چنین ویژگیای ندارند. در ادامه، برخی دیگر از تفاوتهای این دو نوع دارایی را بررسی میکنیم:
الف) استهلاک
داراییهای مشهود معمولاً استهلاک پذیرند، به این معنی که ارزش آنها در طول زمان کاهش مییابد. در مقابل، داراییهای نامشهود، به ویژه برند و مالکیت فکری، معمولاً استهلاک ناپذیر هستند و ممکن است با گذشت زمان ارزش آنها افزایش یابد.
ب) ارزشگذاری
ارزشگذاری داراییهای مشهود معمولاً سادهتر است زیرا میتوان آنها را با استفاده از قیمتهای بازار یا هزینههای اولیه محاسبه کرد. اما داراییهای نامشهود ارزشگذاری پیچیدهتری دارند و نیاز به تحلیلهای خاصی دارند تا جریانهای نقدی آتی یا اثرات بلندمدت آنها در نظر گرفته شود.
ج) قابلیت تقسیم و فروش
داراییهای مشهود معمولاً به راحتی میتوانند به اجزا تقسیم شده و فروخته شوند. در حالی که داراییهای نامشهود معمولاً نمیتوانند به اجزای کوچکتر تقسیم شوند و در صورت انتقال، کل دارایی باید منتقل شود.
ثبت نام دوره رایگان حسابداری
ارزشگذاری داراییهای نامشهود
ارزشگذاری داراییهای نامشهود یکی از بزرگترین چالشهای حسابداری و مالی است. بهطور کلی، سه رویکرد اصلی برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود وجود دارد:
الف) رویکرد بازار
در این رویکرد، ارزش داراییهای نامشهود بر اساس قیمتها و ارزشهای مشابه در بازار تعیین میشود. این روش برای داراییهایی که اطلاعات کافی از معاملات مشابه وجود دارد، میتواند مؤثر باشد، اما در بسیاری از موارد ممکن است چالشبرانگیز باشد.
ب) رویکرد درآمد
این روش بر اساس پیشبینی جریانهای نقدی آتی که از داراییهای نامشهود به دست میآید، ارزش آنها را محاسبه میکند. برای مثال، در صورتی که دارایی نامشهودی مانند برند قادر به تولید جریانهای درآمدی باشد، این روش میتواند دقیقترین ارزیابی را ارائه دهد.
ج) رویکرد هزینه
در این رویکرد، هزینههای لازم برای ایجاد یا جایگزینی داراییهای نامشهود در نظر گرفته میشود. برای مثال، هزینههای تحقیق و توسعه برای تولید یک نرمافزار جدید میتواند بهعنوان هزینهای برای ارزشگذاری آن دارایی در نظر گرفته شود.
چالشها و فرصتها در مدیریت داراییهای نامشهود
الف) چالشها
یکی از چالشهای اصلی در مدیریت داراییهای نامشهود، شناسایی و ثبت آنها در ترازنامه است. به دلیل عدم وجود ویژگیهای فیزیکی برای این داراییها، ثبت آنها در دفاتر مالی و ارزیابی دقیق ارزش آنها میتواند دشوار باشد. علاوه بر این، در مواقعی که ارزش این داراییها کاهش مییابد، ممکن است شناسایی این تغییرات برای حسابداران چالشبرانگیز باشد.
ب) فرصتها
داراییهای نامشهود میتوانند مزایای رقابتی بلندمدت برای شرکتها ایجاد کنند. بهعنوان مثال، برندی با شهرت بالا میتواند وفاداری مشتریان را تقویت کرده و در نتیجه فروش را افزایش دهد. همچنین، داراییهای نامشهودی مانند فناوریهای نوآورانه و نرمافزارهای اختصاصی میتوانند موجب تفاوتهای اساسی در بازار رقابتی شوند.
مدیریت داراییهای نامشهود
مدیریت مؤثر داراییهای نامشهود نیازمند توجه به منابع انسانی، توسعه برند، سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و بهرهبرداری از مالکیت فکری است. شرکتهایی که به این موارد توجه ویژهای دارند، میتوانند در بازار رقابتی مزیت بیشتری به دست آورند و به رشد پایدار خود ادامه دهند. بهطور کلی، مدیریت داراییهای نامشهود باید شامل استراتژیهای بلندمدت باشد که به بهینهسازی استفاده از این منابع کمک کند.
نکات مهم دارایی های ثابت نامشهود
1. درمورد داراییهای نامشهود باید گفت که در زمان ثبت انقضاء ( استهلاک ) آن، به جای استهلاک انباشته، خود حساب دارایی بستانکار می شود و دیگر اینکه ارزش اسقاط داراییهای نامشهود در اغلب موارد صفر می باشد.
2. حق امتیاز حقوقی است که به دارنده اجازه تولید و فروش محصول خاصی را می دهد. حداکثر عمر حق امتیاز 17 سال می باشد.
3. حق نشر (حق چاپ یا حق تالیف) عبارتست. از حق انحصار نشر و فروش کتاب، تصنیف موسیقی، فیلم و سایر محصولات هنری، حق نشر، نرم افزارهای کامپیوتری را نیز در بر می گیرد. حداکثر عمر حق نشر 50 سال می باشد.
4. بهای تمام شده تحصیل. حق تالیف از دولت معمولآ پایین و ارزان است اما اگر از مالک آن خریداری شود، معمولآ گران قیمت می باشد. از آنجا که عمر مفید حق نشر. معمولآ از دو یا سه سال تجاوز نمی کند، مبلغ انقضاء (استهلاک) این دارایی نامشهود هر دوره بخش زیادی از بهای تمام شده آن را در بر می گیرد.
5. علائم تجاری و نامهای تجاری مشخصه های ممتاز محصولات و خدمات می باشند. ماده 1 قانون ثبت علایم و اختراعات، علامت تجاری را اینگونه تعریف کرده است : هر قسم علامتی اعم از نقش، تصویر، رقم، حرف، عبارت، مهر، لفاف و غیر آن که برای امتیاز و تشخیص محصول صنعتی. یا تجاری یا فلاحتی اختیار شود.
6. بهای تمام شده علائم تجاری و نامهای تجاری باید در طول عمر مفید خود که حداکثر 40 سال می باشد، مستهلک شود. مخارجی که صرف تبلیغ و ترویج علائم تجاری می شود، نباید به عنوان بخشی از بهای تمام شده. دارایی مطرح شود بلکه باید تحت هزینه. تبلیغات به عنوان هزینه جاری ثبت شود.
7. در انحصار فروش (فرانشیز) فروشنده حق امتیاز، علائم تجاری و … طی قراردادی خدمات، دستورالعمل و کمکهای فنی را در یک. دوره معین در اختیار خریداران می گذارد. بهای تمام شده انحصار فروش باید در دوره ای که حداکثر 40 سال به طول می انجامد، منقضی شود.
8. اجاره های بلند مدت عبارتست. از موافقتنامه ای که بر اساس آن اجاره دهنده حق استفاده از یک دارایی. را در برابر اجاره و برای مدت مورد توافق. به اجاره کننده واگذار می کند.
قانون حمایت مولفان و مصنفان و هنرمندان حق تالیف را اینگونه تالیف کرده است : حق تالیف عبارتست از حق انحصاری نشر، پخش، عرضه و اجرای اثر هنری یا نوشته ای که به مدت عمر پدید آورنده و سی سال بعد از فوت شخص پدیدآوردنده به وارث او اعطا می شود.
نتیجهگیری
داراییهای نامشهود در دنیای کسبوکار امروز از اهمیت فراوانی برخوردارند. این داراییها، اگرچه فیزیکی نیستند، اما میتوانند تأثیر زیادی بر موفقیت و رشد شرکتها داشته باشند. از برندهای معتبر گرفته تا فناوریهای نوآورانه، داراییهای نامشهود میتوانند مزیتهای رقابتی پایداری ایجاد کنند. بنابراین، درک و مدیریت صحیح این داراییها برای کسبوکارها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
دیدگاهتان را بنویسید