بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره درشرکت ها
بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره درشرکت ها
بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره درشرکت ها فقط یک هزینه معمولی نیست؛ نحوه بیمهپردازی مدیران شرکت مستقیماً بر تعهدات تأمین اجتماعی، مالیات، سابقه بازنشستگی و حتی پذیرش هزینهها در اداره مالیات تأثیر دارد. پس از صدور بخشنامه بیمه کارفرمایان، کوچک ترین اشتباه در ارسال لیست یا انتخاب نوع بیمه میتواند منجر به جریمه و بدهی سنگین شود. به همین دلیل، شناخت دقیق بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره ضروری است.
جایگاه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره و تأثیر آن بر بیمه
در قانون تجارت، مدیرعامل نماینده شرکت است و اختیارات او توسط هیئت مدیره تعیین میشود؛ حتی ممکن است بدون دریافت حقوق فعالیت کند. اعضای هیئت مدیره نیز با رأی مجمع عمومی انتخاب میشوند و وظایف مدیریتی دارند، اما صرف عضویت در هیئت مدیره یک شغل تابع قانون کار محسوب نمیشود.
در مقابل، قانون کار «کارگر» را فردی میداند که در برابر دریافت حقوق و مزایا، در ساعات مشخص برای کارفرما کار میکند و از تمامی حمایتهای بیمهای و مزدی برخوردار است. به همین دلیل مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره—even در صورت دریافت حقوق—در مقررات تأمین اجتماعی معمولاً کارفرما یا مدیر تلقی میشوند، نه کارگر عادی؛ و همین موضوع باعث تفاوت در بیمه مدیرعامل و بیمه اعضای هیئت مدیره شده است.
بیمه مسئولیت مدیران؛ بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره
در کنار بیمههای تأمین اجتماعی، نوعی پوشش تخصصی به نام بیمه مسئولیت مدیران وجود دارد که مخصوص مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره است. این بیمه زمانی به کمک مدیران میآید که به خاطر تصمیمات مدیریتی، با شکایت یا مطالبه خسارت روبهرو شوند. در چنین حالتی، بخش زیادی از هزینههای دعاوی حقوقی، حقالوکاله و خسارتهای مالی وارد شده به شرکت یا اشخاص ثالث از محل همین بیمه جبران میشود. بهاینترتیب، بیمه مسئولیت مدیران نقش یک سپر حفاظتی برای مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره دارد و ریسک شخصی آنها را در برابر تبعات تصمیمات مدیریتی به حداقل میرساند .
ثبت نام دوره رایگان حقوق و دستمزد
تفاوت بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره شرکتها
تفاوتهای بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره هم در بیمه مسئولیت و هم در تأمین اجتماعی دیده میشود :
✅ تفاوت در بیمه مسئولیت مدیران
- مدیرعامل : پوشش مخصوص تصمیمات اجرایی، خطاها و خسارتهای ناشی از مدیریت روزانه.
- اعضای هیئت مدیره : پوشش گستردهتر؛ شامل تمام اعضا، حتی افراد غیر اجرایی و تصمیمات کلان مدیریتی.
- دامنه پوشش بیمه اعضای هیئت مدیره گستردهتر از پوشش مدیرعامل است.
✅ تفاوت در بیمه در تأمین اجتماعی
- مدیرعامل معمولاً با عنوان مشخص مدیرعامل در لیست بیمه ثبت میشود.
- اعضای هیئت مدیره بسته به موظف یا غیرموظف بودن شرایط متفاوتی دارند.
- مدیرعامل اگر شغل مشخص دیگری در شرکت داشته باشد، مثل کارکنان برای همان شغل بیمه میشود.
- عضوی از هیئت مدیره که فقط در جلسات حضور دارد و کار اجرایی روزانه ندارد، مشمول بیمه اجباری نیست.
بخشنامه بیمه کارفرمایان و تکلیف بیمه مدیران شرکتها
بر اساس بخشنامههای جدید سازمان تأمین اجتماعی در خصوص بخشنامه بیمه کارفرمایان، وضعیت بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره در شرکتهای خصوصی به شکل زیر مشخص شده است :
1️⃣ مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره شرکتهای خصوصی میتوانند نام خود را با عنوان شغلی «مدیرعامل» یا «عضو هیئت مدیره» در لیست بیمه کارگاه وارد کنند و حق بیمه را با نرخ ۲۷ درصد پرداخت نمایند.
2️⃣ برای شرکتهای دارای شخصیت حقوقی غیردولتی، قرارداد جداگانه بیمه کارفرمایی دیگر الزامی نیست و ارسال لیست حق بیمه برای خودِ مدیران، حتی در صورت نداشتن کارگر، بلامانع است.
3️⃣ کارفرمایان صنفی (اشخاص حقیقی) همچنان باید طبق روال قبلی و با عقد قرارداد کارفرمایی اقدام کنند و شرایط سن، سابقه و معاینات بدو بیمهپردازی در مورد آنها رعایت میشود.
4️⃣ مدیران اشخاص حقوقی غیردولتی و کارفرمایان صنفی مشمول قانون کار نیستند؛ به همین دلیل، حق بیمه بیکاری ۳ درصد و مقرری بیمه بیکاری برای این گروه موضوعیت ندارد.
به این ترتیب، بیمه مدیرعامل و بیمه اعضای هیئت مدیره در قالب بیمه کارفرمایان، با نرخ ۲۷ درصد و بدون بیمه بیکاری انجام میشود و ابهاماتی مثل لزوم قرارداد کارفرمایی یا نحوه ارسال لیست تا حد زیادی برطرف شده است.
✅ استناد :
مطالب فوق بر اساس بخشنامه ۹ مشترک فنی و درآمد و بخشنامه شماره ۱۰۱۵۳/۱۴۰۰/۱۰۰۰ سازمان تأمین اجتماعی است که بهصورت رسمی به واحدهای اجرایی ابلاغ شده است.
بیمه تأمین اجتماعی : لیست بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره
در صورتی که مدیرعامل براساس قرارداد کار تحت قانون کار فعالیت کند و حقوق و مزایا دریافت کند، این دریافتیها مشمول کسر حق بیمه بوده و باید همانند سایر کارکنان در لیست بیمه ثبت شود. حقوق مدیرعامل بر اساس ایام کارکرد در لیست بیمه منظور میشود و تنها بخشی از حقوق که بابت انجام امور موظفی و مشمول قانون کار است در لیست قرار میگیرد.
ممکن است بخشی از حقوق طبق قرارداد با هیئتمدیره باشد که مشمول قانون کار نیست؛ در این حالت فقط بخش مرتبط با قرارداد کاری ثبت میشود. حتی میتوان برای مدیرعامل یک روز کارکرد در ماه در نظر گرفت و محدودیتی از این نظر وجود ندارد. همچنین اگر مدیرعامل حقوق میگیرد، باید مانند سایر کارکنان در سامانه تأمین اجتماعی ثبت و لیست ماهانه ارسال شود.
📌 هدف از بیمهپردازی میتواند دو حالت داشته باشد : بیمه ۳۰ درصدی مشابه کارکنان یا بیمه ۲۷ درصدی در قالب بیمه کارفرمایان. انتخاب هر حالت باید متناسب با نوع رابطه حقوقی مدیرعامل و رویه شعبه انجام شود.
حقوق، مزایا، بیمه و مالیات مدیرعامل
حقوق مدیرعامل بسته به نوع رابطه او با شرکت، میتواند بر اساس قانون تجارت، قانون کار یا ترکیبی از هر دو تعیین شود.
1️⃣ اگر مدیرعامل بر مبنای قانون تجارت و بدون قرارداد کار فعالیت کند، دریافتی او بهصورت حقالزحمه مدیریتی ثبت میشود و مشمول قانون کار و مزایای آن نیست.
2️⃣ اما اگر مدیرعامل قرارداد کار داشته باشد و شاغل محسوب شود، مانند سایر کارکنان از عیدی، سنوات، حق مسکن و بن کارگری بهرهمند میشود؛ مگر اینکه با تأمین اجتماعی قرارداد کارفرمایی امضا کرده باشد که در این صورت هیچیک از مزایای رفاهی برای او منظور نمیشود.
3️⃣ در حالت ترکیبی، بخشی از مبلغ بهعنوان حقالزحمه مدیریتی و بخشی بهعنوان حقوق مشمول قانون کار ثبت میشود که فقط همین بخش دوم مبنای بیمه اجباری قرار میگیرد.
📌 نکته مهم :
با وجود امکان برخورداری مدیرعامل از مزایای قانون کار، اعضای هیئت مدیره غیرموظف به دلیل نداشتن رابطه استخدامی، هیچگونه مزایای رفاهی (حق مسکن، بن، عیدی، سنوات) دریافت نمیکنند و پرداختی آنها باید صرفاً در قالب حقالزحمه یا حقالجلسه ثبت شود.
در همه حالتها، مالیات حقوق مدیرعامل مطابق قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه میشود و حتی اگر مدیرعامل بیمه تأمین اجتماعی نداشته باشد، پرداخت مالیات برای او الزامی است.
بیمه اعضای هیئت مدیره شرکتها
اعضای هیئتمدیره در صورتی مشمول بیمه میشوند که بابت انجام امور موظفی، تحت قرارداد کار قرار گیرند و حقوق دریافت کنند. اگر فرد عضو هیئتمدیره تنها سهامدار باشد و حقوقی بابت فعالیت دریافت نکند، الزام به بیمه وجود ندارد. در صورتی که عضو هیئتمدیره شاغل محسوب شود و حقوق بگیرد، باید مانند دیگر کارکنان در سامانه تأمین اجتماعی ثبت و لیست بیمه برای او ارسال شود. کارکرد ماهانه و میزان حقوق دریافتی ملاک ثبت در لیست است و تنها بخشهای مشمول قانون کار در محاسبه حق بیمه لحاظ میشود. اگر عضو هیئتمدیره در شرکت دیگری بیمه باشد، امکان بیمه مجدد وجود ندارد. همچنین این افراد مشمول بیمه بیکاری نیستند و حق بیمه آنان مطابق نرخ عمومی کارکنان محاسبه میشود.
بیمه بیکاری مدیر و اعضای هیئت مدیره
موضوع بیمه بیکاری مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره همیشه یکی از بخشهای چالشبرانگیز مقررات تأمین اجتماعی بوده است. با وجود اینکه در بسیاری از شرکتها هنگام ارسال لیست بیمه، ۳ درصد بیمه بیکاری هم برای مدیران ثبت میشود، اما نظریه مشورتی اداره کل روابط کار تکلیف این موضوع را کاملاً روشن کرده است.
بر اساس این نظریه و با استناد به دادنامههای دیوان عدالت اداری و تبصرههای قانون تأمین اجتماعی :
1️⃣ مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره بهدلیل جایگاه مدیریتی، کارگر مشمول قانون کار محسوب نمیشوند.
2️⃣ پرداخت ۳ درصد بیمه بیکاری حتی اگر در لیست بیمه ثبت شده باشد—حق دریافت مقرری ایجاد نمیکند.
3️⃣ اگر مدیر یا عضو هیئت مدیره در شرکت دیگری شغل کارگری داشته باشد، فقط برای همان شغل امکان دریافت بیمه بیکاری وجود دارد.
نتیجه این است که بیمه بیکاری مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره تقریباً در همه حالتها منتفی است و شرکتها نباید روی این مزیت حساب باز کنند.
جدول مقایسه ی بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره
| مورد مقایسه | مدیرعامل حقوقبگیر | عضو هیئت مدیره موظف | عضو هیئت مدیره غیرموظف | کارفرمای صنفی (شخص حقیقی) |
|---|---|---|---|---|
| نوع رابطه با شرکت | مدیر اجرایی + اختیارات قانونی | عضویت + انجام وظیفه اجرایی | فقط عضویت و حقالجلسه | مالک و ادارهکننده کارگاه |
| امکان بیمه اجباری در لیست کارگاه | بله، با عنوان «مدیرعامل» یا شغل اجرایی – نرخ ۲۷٪ (کارفرمایی) یا ۳۰٪ (اجباری) | بله، در صورت دریافت حقوق – معمولاً با نرخ ۲۷٪ | خیر، فقط در قالب بیمه اختیاری | بله، با عقد قرارداد کارفرمایی |
| بیمه بیکاری | ندارد | ندارد | ندارد | ندارد |
| نوع حق بیمه | ۲۷٪ (بدون بیکاری) یا ۳۰٪ (در صورت بیمه اجباری شغلی) | ۲۷٪ | نرخ بیمه اختیاری | ۲۷٪ طبق قرارداد کارفرمایی |
| جایگاه در بخشنامه جدید | مشمول بخشنامه کارفرمایان؛ بدون نیاز به قرارداد جداگانه | مشمول بخشنامه کارفرمایان | خارج از شمول بیمه اجباری؛ فقط اختیاری | مشمول کامل مقررات قرارداد کارفرمایی |
محاسبه حق بیمه مدیر عامل و اعضای هیئت مدیره
حق بیمه مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره در صورتی که برای آنان قرارداد کار مشمول قانون کار تنظیم شده باشد و بر اساس این قرارداد حقوق و مزایا دریافت کنند، همانند سایر کارکنان محاسبه میشود. مبنای محاسبه، حقوق و مزایای مشمول بیمه است؛ یعنی حقوق پایه و مزایای مرتبطی که ذیل قرارداد کار و مشمول قانون کار قرار میگیرد. نرخ حق بیمه برابر ۳۰ درصد حقوق مشمول بیمه است که ۷ درصد آن سهم شخص (مدیرعامل یا عضو هیئتمدیره) و ۲۳ درصد سهم کارفرما است.
تنها بخشی از دریافتی مدیرعامل و اعضای هیئتمدیره که مشمول قانون کار باشد در محاسبه حق بیمه منظور میشود و مبالغی که صرفاً بر اساس قرارداد هیئتمدیره پرداخت شده و مشمول قانون کار نیست، در محاسبه حق بیمه وارد نمیگردد. ثبت کارکرد در لیست بیمه میتواند حتی برای یک روز در ماه نیز انجام شود. پس از ثبت اطلاعات لازم شامل کد ملی، شماره بیمه، تعداد روزهای کارکرد و حقوق مشمول بیمه در سامانه تأمین اجتماعی، حق بیمه به صورت خودکار توسط سامانه محاسبه میشود.
بیمه مدیرعامل شرکت مسئولیت محدود
بیمه مدیرعامل شرکت با مسئولیت محدود بهمنظور پوشش مسئولیتهای قانونی و مالی ناشی از فعالیتهای حرفهای مدیر طراحی میشود. این نوع بیمه مدیرعامل را در برابر دعاوی احتمالی از سوی سهامداران، مشتریان یا مراجع قانونی حمایت میکند و هزینههای دفاع قانونی و غرامتهای احتمالی از این محل پوشش داده میشود.
مدیرعامل به دلیل نقش قانونی خود در شرکت در معرض ریسکهای مختلف قرار دارد و بیمه میتواند آرامش بیشتری در تصمیمگیریها ایجاد کند. محدوده پوشش، شرایط بیمهنامه و سابقه شرکت بیمه در انتخاب بیمهنامه مناسب اهمیت دارد. با توجه به حساسیت این حوزه، بررسی دقیق مفاد بیمهنامه و مشورت با متخصص حقوق شرکتها قبل از انتخاب بیمه توصیه میشود تا پوشش لازم در برابر ریسکهای مدیریتی فراهم گردد.
مزایای اعضای هیئت مدیره در لیست بیمه
مزایای درج اعضای هیئتمدیره در لیست بیمه زمانی مطرح میشود که این افراد تحت قرارداد کار فعالیت کرده و حقوق مشمول قانون کار دریافت کنند. در این حالت، مزایا و حقوق مرتبط با انجام امور موظفی در لیست بیمه ثبت شده و مشمول کسر حق بیمه میشود. بخشی از حقوق که ناشی از قرارداد هیئتمدیره و غیرمشمول قانون کار باشد در لیست وارد نمیشود.
نرخ حق بیمه همان نرخ کارکنان عادی است و کارکرد میتواند حتی به صورت یک روز ثبت شود. ثبت صحیح حقوق و مزایا در لیست بیمه باعث همخوانی اطلاعات با مدارک حقوقی شرکت شده و از بروز اختلاف با سازمان تأمین اجتماعی و بازرسیها جلوگیری میکند. همچنین رعایت این موارد موجب شفافیت و مدیریت دقیق حقوق و بیمه اعضای هیئتمدیره میشود.
نکات شرکتهای تازهتأسیس در اجرای بخشنامه بیمه کارفرمایان
برای شرکتهای نوپا، سؤال اصلی این است که وضعیت بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره چگونه باید تعیین شود. جمعبندی مقررات نشان میدهد :
1️⃣ اگر مدیرعامل و هیئت مدیره حقوق نمیگیرند : رابطه آنها تجاری است و در صورت تمایل میتوانند بیمه اختیاری پرداخت کنند؛ ارسال لیست بیمه برای آنان الزامی نیست.
2️⃣ اگر مدیرعامل یا عضو هیئت مدیره شغل اجرایی دیگری دارد و بابت آن حقوق میگیرد : میتوان او را با همان عنوان شغلی در لیست بیمه ثبت کرد؛ با حق بیمه ۲۷٪ یا ۳۰٪ (بسته به نوع قرارداد و رویه شعبه).
3️⃣ برای اشخاص حقوقی غیردولتی : قرارداد کارفرمایی جداگانه نیاز نیست و لیست بیمه با عنوان «مدیرعامل» یا «عضو هیئت مدیره» کفایت میکند.
4️⃣ برای کارفرمایان صنفی (اشخاص حقیقی) : عقد قرارداد کارفرمایی، رعایت شرایط سنی، سابقه و انجام معاینات پزشکی همچنان الزامی است.
جمعبندی
درک راهنمای کامل بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره بدون توجه به قوانین تأمین اجتماعی و بخشنامه بیمه کارفرمایان ممکن نیست. بر اساس مقررات، مدیرعامل و اعضای موظف هیئت مدیره در صورت دریافت حقوق، مشمول بیمه هستند اما بیمه بیکاری مدیر و اعضای هیئت مدیره منتفی است. شناخت دقیق تفاوتهای بیمه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره به شرکتها کمک میکند هم از جرایم و بدهی بیمهای دور بمانند و هم سوابق بازنشستگی بهدرستی ثبت شود.
سوالات متداول بیمه کارفرما و هیئت مدیره
1) بیمه مدیرعامل در شرکت خصوصی با چه نرخی انجام میشود؛ ۲۷٪ یا ۳۰٪؟
بیمه مدیرعامل بسته به نوع رابطه حقوقی میتواند بهصورت ۲۷٪ در قالب بیمه کارفرمایان یا ۳۰٪ در حالت بیمه اجباری شغلی انجام شود.
2) برای بیمه هیئت مدیره در شرکتهای غیردولتی، قرارداد کارفرمایی جداگانه لازم است؟
خیر، برای اشخاص حقوقی غیردولتی طبق بخشنامه، ارسال لیست بیمه برای مدیرعامل یا عضو هیئت مدیره کافی است و قرارداد کارفرمایی جداگانه الزامی نیست.
3) اگر مدیرعامل یا عضو هیئت مدیره حقوق نگیرند، باز هم بیمه اجباری دارند؟
خیر، اگر رابطه آنها صرفاً تجاری باشد و حقوقی دریافت نکنند، الزامی برای ارسال لیست بیمه وجود ندارد و فقط در صورت تمایل میتوانند بیمه اختیاری داشته باشند.
4) بیمه هیئت مدیره غیرموظف هم باید در لیست بیمه کارگاه ثبت شود؟
خیر، عضوی که فقط در جلسات حضور دارد و کار اجرایی روزانه ندارد، مشمول بیمه اجباری نیست.
5) آیا بیمه بیکاری برای بیمه مدیرعامل و بیمه هیئت مدیره تعلق میگیرد؟
خیر، مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره بهدلیل جایگاه مدیریتی مشمول بیمه بیکاری نیستند و پرداخت ۳٪ هم برای آنها مقرری ایجاد نمیکند.
دیدگاهتان را بنویسید