۰ تا ۱۰۰ قانون تسهیل تکالیف مودیان
قانون تسهیل مالیاتی چیست ؟
قانون تسهیل مالیاتی چیست را در چارچوب «تسهیل تکالیف مودیان» میتوان چنین خلاصه کرد : قانونی که با هدف سادهسازی و تسریع اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان وضع شد؛ تا مسیر ثبت، ارسال و رسیدگی به اطلاعات معاملاتی، از حالت پیچیده و جزیرهای به سازوکاری دیجیتال و یکپارچه تغییر کند. بر اساس این رویکرد :
1️⃣ تمرکز بر ثبت برخط تراکنشها و صدور صورتحساب الکترونیکی است.
2️⃣ تکیه بر سامانه مودیان بهعنوان نقطه اتصال کسبوکارها و سازمان امور مالیاتی صورت میگیرد.
3️⃣ بخشی از احکام، مهلتها و نصابها را برای اجرای تدریجی و شفاف بازتنظیم میکند.
بررسی کلی قانون تسهیل تکالیف مودیان
✅ تسهیل مقررات مالیاتی :
ثبتنام و عضویت اجباری در سامانه مودیان روند صدور صورتحسابها و اظهارنامههای مالیاتی را تسهیل میکند.
✅ کاهش بار اداری و مالی :
با تعیین جریمههای تأخیری و امکان بخشودگی جرائم (تا پایان سال ۱۴۰۳ یا در بهروزرسانی سال ۱۴۰۴ به صورت صد درصدی) مؤدیان تشویق به اجرای به موقع تکالیف میشوند.
✅ بهبود مدیریت اطلاعات :
ثبت یکپارچه اطلاعات در سامانه مودیان موجب نظارت دقیقتر بر معاملات و کاهش تخلفات مالیاتی میگردد.
✅ تاریخ اجرایی و تغییرات اعمالشده :
از زمان تصویب قانون در ۱۴۰۲/۱۰/۱، اصلاحاتی در برخی مواد بهعمل آمده است که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
✅ تغییر تاریخ فراخوانهای عضویت :
شرکتهای بورسی، دولتی و سایر دستگاههای اجرایی از تاریخ ۱۴۰۲/۷/۱ و کسبوکارهای سنتی (صاحبان مشاغل) از تاریخ ۱۴۰۲/۱۰/۱ ملزم به عضویت در سامانه مودیان شدهاند.
✅ افزایش حد نصاب صدور صورتحساب :
طبق اصلاح ماده ۷، حد مجاز صدور صورتحساب از سه برابر به پنج برابر فروش اظهارشده یا معافیت سالانه افزایش یافته است.
✅ بخشودگی جرائم :
سازمان امور مالیاتی اختیار دارد تا جرائم مندرج در ماده ۲۲ را، در صورت رعایت دقیق تکالیف، به صورت کامل یا تا حد مجاز (قبلاً تا پایان سال ۱۴۰۳ و در بهروزرسانی سال ۱۴۰۴ به صد درصد) بخشوده کند.
مواد و مفاد قانون تسهیل تکالیف مودیان
✅ ماده ۱. صدور صورتحساب الکترونیکی
تمام مؤدیان (حقیقی و حقوقی) ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند.
سازمان برنامه و بودجه کشور به ازای هر ماه تأخیر در ثبتنام، درصدی از منابع اختصاصی (طبق ماده ۲۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم) کاهش میدهد که پس از تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی به حالت اولیه بازمیگردد.
✅ ماده ۲. بخشودگی جرائم
سازمان امور مالیاتی کشور میتواند جرائم ماده ۲۲ را بهصورت کامل تا پایان سال تعیین شده (قبلاً تا پایان سال ۱۴۰۳ و در بهروزرسانی سال ۱۴۰۴ به صورت صد درصدی) بخشوده و از این طریق مؤدیان را ترغیب به اجرای به موقع تکالیف نماید.
✅ ماده ۳. پذیرش صورتحسابهای خارج از سامانه
صورتحسابهای خارج از سامانه مودیان تا پایان سال (قبلاً تا پایان ۱۴۰۳ و در بهروزرسانی سال ۱۴۰۴ تا پایان فصل پاییزی – آذر) از نظر مأموران مالیاتی قابل قبول خواهند بود.
مؤدیان یک ماه پس از پایان هر دوره مالیاتی فرصت دارند تا خرید و فروشهایی که ثبت نشده است را تکمیل و اظهارنامه نهایی خود را ارسال نمایند.
✅ ماده ۴. فراخوان مؤدیان مشمول مالیات بر ارزش افزوده
مؤدیانی که تا زمان تصویب قانون فراخوان نشدهاند، طبق جدول زمانبندی مشخص، به تدریج دعوت به عضویت در نظام مالیات بر ارزش افزوده میشوند.
تا زمان عضویت، اخذ مالیات از خریداران محدود شده و مالیات پرداختشده به عنوان اعتبار مالیاتی لحاظ نخواهد شد.
✅ ماده ۵. ثبتنام و عضویت در سامانه مودیان
سازمان موظف است ظرف یک هفته از تاریخ لازمالاجرا، کلیه مؤدیان را در سامانه ثبت و برای آنها کارپوشه اختصاصی تعیین نماید.
در صورت عدم انجام این وظیفه توسط سازمان، مؤدیانی که در نظام مالیاتی ثبت شدهاند مشمول جرائم عضویت نخواهند شد.
✅ ماده ۶. تبصرههای اضافه
- وظایف بانک مرکزی : بانک مرکزی ظرف دو ماه، به رسیدهای پرداخت صادر شده شماره منحصربهفرد مالیاتی اختصاص داده و اطلاعات را به سامانه مودیان انتقال میدهد.
- تعامل دستگاههای اجرایی دولتی : دستگاههای مربوط به جریان کالا و خدمات اطلاعات خود را منظم به سامانه مودیان منتقل میکنند تا از ثبتهای تکراری جلوگیری شود.
✅ ماده ۷. اصلاح حد نصاب صدور صورتحساب
حد مجاز صدور صورتحسابها از سه برابر به پنج برابر فروش اظهار شده یا معافیت سالانه افزایش یافته است؛ در صورت فروش کمتر از معافیت(101)، پنج برابر معافیت ملاک عمل قرار میگیرد.
✅ ماده ۸. معافیت از صدور صورتحساب
بر اساس ماده (۱۴ مکرر)، مؤدیانی که میزان فروش سالانهشان کمتر از50 برابر معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیاتهای مستقیم است، از صدور صورتحساب الکترونیکی معاف میشوند.
محاسبه اعتبار مالیاتی و مالیات پس از کسر اعتبار قابل قبول، بر اساس ترکیب اقلام خریداری شده و نرخ مالیات بر ارزش افزوده انجام میشود.
✅ ماده ۹. شرایط بخشودگی در موارد خارج از اختیار مؤدی
در صورت عدم انجام تکالیف به دلایلی خارج از کنترل مؤدی، سازمان موظف است جرائم مندرج را با در نظر گرفتن شرایط ویژه بخشوده کند.
✅ ماده ۱۰. تعرفه خدمات شرکتهای معتمد
سازمان موظف است تعرفه خدمات شرکتهای معتمد در خصوص صدور صورتحسابهای الکترونیکی را بر اساس تعرفه شورای اقتصاد تعیین کرده و از طریق حساب اختصاصی در خزانهداری کل کشور تأمین نماید.
اعتبار لازم برای اجرای این بند بهطور سالانه در قوانین بودجه پیشبینی میشود.
چه کسانی ذیل قانون تسهیل سامانه مودیان اند ؟
تمام اشخاص حقیقی و حقوقی ثبتشده در نظام مالیاتی که مشمول مالیات بر درآمد هستند، باید مسیر تعیینشده را طی کنند. در عمل، شرکتها، فروشگاهها، ارائهدهندگان خدمات، تولیدکنندگان، توزیعکنندگان، مشاغل آزاد و… همگی مخاطب این چارچوباند و میبایست صورتحسابهای خود را در بستر سامانه مودیان ثبت و تبادل کنند.
چرا قانون تسهیل تکالیف مودیان اهمیت دارد ؟
اهمیت این قانون از آنجاست که اجرای الزامهای قبلی بدون پیشبینیهای مرحلهای و سازوکارهای پشتیبان، برای بسیاری از مودیان دشوار بود. قانون تسهیل تکالیف مودیان با تعریف مهلتها، معافیتهای مشروط و امکانپذیر کردن فرآیندها، پیادهسازی عملی سامانه مودیان را در مقیاس کشوری ممکن کرده است.
نتیجهی مستقیم این حرکت، شفافسازی و استانداردسازی دادهها و اسناد الکترونیکی است تا هم تعامل با سازمان امور مالیاتی روانتر شود و هم حسابرسیها با اسناد دیجیتال طبقهبندیشده سرعت و دقت لازم را پیدا کند.
ثبت نام دوره رایگان مالیاتی
جدول احکام منتخب قانون تسهیل سامانه مودیان
| محور | حکم/نکته | بازه/نصاب | توضیح تکمیلی |
|---|---|---|---|
| الزام صدور صورتحساب الکترونیکی | شمول مرحلهای بر گروهها | از ۱۴۰۲/۰۷/۰۱ برای برخی اشخاص و از ۱۴۰۲/۱۰/۰۱ برای کلیه باقیمانده | بر اساس تقسیمبندی |
| پذیرش صورتحساب خارج از سامانه | پذیرفته میشود | تا پایان ۱۴۰۳ | سازمان اظهارنامه پیشفرض تهیه میکند؛ مودی یکماه برای تکمیل از طریق سامانه دارد |
| بخشودگی جرایم | اختیار تا ۱۰۰٪ | تا پایان ۱۴۰۳ | ناظر به جرایم ماده ۲۲؛ و در موارد خارج از اختیار مودی، الزام به بخشودگی |
| عضویت در سامانه | بر عهده سازمان | مهلتهای یکهفتهای | ثبتنام و تخصیص کارپوشه توسط سازمان؛ تأخیر سازمان = عدم جریمه مودی |
| اتصال پرداختها | شماره یکتا و ارسال روزبعد | تکلیف بانک مرکزی | درج شماره منحصر بهفرد مالیاتی روی رسید/گزارش و انتقال روزبعد به سامانه |
| حد مجاز فروش | افزایش سقف | ۵ برابر فروش دوره مشابه (یا ۵ برابر معافیت ماده ۱۰۱) | جایگزین ۳ برابر قبلی |
| ماده ۱۴ مکرر (معافیت) | فروش سالانه کمتر از نصاب | ۲۵ برابر ماده ۸۴ (با نصابهای موقتی ۱۵۰/۱۰۰/۵۰ برابر در ۱۴۰۲/۱۴۰۳/۱۴۰۴) | امکان معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی |
| رسید کارتخوان بهجای صورتحساب | برای گروههایی با کالا/خدمت واحد یا نرخ یکسان | تا پایان ۱۴۰۴ | در چارچوب تبصره ۲ ماده ۱۴ مکرر |
| خرید از مودیِ معاف | عدم اعتبار و عدم هزینه قابل قبول | — | خریدهای انجامشده از این اشخاص به اعتبار/هزینه قابل قبول تبدیل نمیشود |
نقش نرم افزارهای حسابداری در اجرای قانون تسهیل تکالیف مودیان
بر نقش پررنگ راهکارهای دیجیتال تأکید شده است :
1️⃣ اتصال مستقیم به سامانه مودیان برای ثبت خودکار فروش/خرید و صدور صورتحساب الکترونیکی.
2️⃣ کاهش خطاهای ورود دستی با یکپارچگی ماژولهای مالی، فروش، انبار و خزانه.
3️⃣ بهروزرسانیهای سیستمی متناسب با تغییرات قانون تسهیل سامانه مودیان.
4️⃣ آمادگی حسابرسی با اسناد الکترونیکی منظم و امکان گزارشگیری دقیق.
قانون تسهیل تکالیف مودیان در کنار قانون پایانهها و سامانه مودیان
1️⃣ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان : بستر فنی و ساختاری ثبت و تبادل الکترونیکی اطلاعات خرید و فروش، صدور صورتحساب الکترونیکی و نظارت.
2️⃣ قانون تسهیل تکالیف مودیان : بازتنظیم مهلتها، نصابها و معافیتهای مشروط برای اجرای تدریجی و قابل اتکا؛ از عضویت خودکار تا پذیرش موقت صورتحسابهای بیرون از سامانه و اختیارات بخشودگی.
نکات کلیدی قانون تسهیل تکالیف مودیان و تغییرات سال ۱۴۰۴
1️⃣ تغییر تاریخ فراخوانهای ثبتنام : شرکتهای بورسی، دولتی و دستگاههای اجرایی از تاریخ ۱۴۰۲/۷/۱ و صاحبان مشاغل از تاریخ ۱۴۰۲/۱۰/۱ ملزم به عضویت در سامانه مودیان هستند. اجرای دقیق با جریمههای تأخیری به ازای هر ماه تأخیر.
2️⃣ تمدید مهلت اعتبار صورتحسابهای خارج از سامانه : تمدید مهلت تا پایان فصل پاییزی ۱۴۰۴ (آذر) فرصت بیشتری برای ثبت صحیح معاملات فراهم میکند.
3️⃣ اصلاح فرآیند ثبت معاملات در اظهارنامه ارزش افزوده : سازمان تا پایان فصل پاییزی ۱۴۰۴ پیشنویس اظهارنامه را تهیه میکند و مؤدیان تا پایان همان فصل فرصت تکمیل اظهارنامه را خواهند داشت؛ از ابتدای زمستان تنها معاملات ثبت شده در سامانه مورد تأیید قرار میگیرند.
4️⃣ بخشودگی جرائم تا پایان سال ۱۴۰۴ : اختیار بخشودگی جرائم مالیاتی از سال ۱۴۰۳ به صورت صد درصدی تا پایان سال ۱۴۰۴ واگذار شده است.
5️⃣ فراخوان عضویت در نظام مالیات بر ارزش افزوده : تمدید فراخوان تا پایان سال ۱۴۰۴ جهت جذب مؤدیان مشمول این نظام به منظور گسترش شمول و بهبود شفافیت.
6️⃣ حد نصاب صدور صورتحساب الکترونیکی : برای سال ۱۴۰۴، حد نصاب برابر ۵۰ برابر معافیت موضوع ماده ۸۴ (مثلاً معادل ۱۴،۴۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال) تعیین شده؛ مؤدیان در صورت رسیدن به این آستانه از ابتدای دورههای بعد ملزم به صدور صورتحساب خواهند بود.
جمع آوری :
قانون تسهیل تکالیف مودیان بهعنوان یک ابزار کلیدی جهت بهبود شفافیت مالی و کاهش پیچیدگیهای اداری در فرآیندهای مالیاتی کشور، تغییرات مهمی را در موارد ثبتنام، صدور صورتحسابهای الکترونیکی و اظهارنامههای ارزش افزوده ایجاد کرده است.
بهخصوص در سال ۱۴۰۴ با تمدید مهلت اعتبار صورتحسابهای خارج از سامانه، اصلاح نحوه ثبت معاملات و بخشودگی جرائم تا پایان سال، مودیان فرصت بهتری برای ثبت دقیق اطلاعات و بهرهمندی از تسهیلات قانونی خواهند داشت.بنابراین، آشنایی کامل با مفاد قانون و اجرای بهموقع تکالیف از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و مشاوره تخصصی میتواند به کاهش بروز مشکلات مالیاتی کمک نماید.
قانون تسهیل مالیاتی چیست و چه نسبتی با سامانه مودیان دارد ؟
مجموعهای از احکام برای تسهیل اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان؛ شامل زمانبندیها، معافیتهای مشروط، پذیرش موقت صورتحسابهای خارج از سامانه و اختیارات بخشودگی تا پایان ۱۴۰۳.
از چه تاریخی صدور صورتحساب الکترونیکی الزامی شد ؟
الزامها مرحلهای بود و برای کلیه اشخاص باقیمانده از ۱۴۰۲/۱۰/۰۱ برقرار شد؛ گروههای خاص نیز طبق تاریخهای اعلامی منابع شما از نیمه دوم ۱۴۰۲ مشمول شدند.
اگر در سامانه مودیان ثبتنام نکرده باشیم، چه میشود ؟
تکلیف ثبتنام از دوش مودی برداشته شده و سازمان باید ثبتنام، عضویت و تخصیص کارپوشه را در مهلتهای مقرر انجام دهد. در صورت تأخیر سازمان، جریمهای متوجه مودی بابت همین موضوع نمیشود.
تا چه زمانی صورتحسابهای خارج از سامانه قابل پذیرش است ؟
تا پایان ۱۴۰۳؛ ضمن اینکه سازمان اظهارنامه پیشفرض فراهم کرده و مودی یکماه فرصت تکمیل و استرداد از طریق سامانه دارد.
معافیت ماده ۱۴ مکرر شامل چه کسانی است ؟
مودیانی که فروش سالانه کمتر از ۲۵ برابر معافیت ماده ۸۴ دارند، مشروط به تشخیص سازمان، میتوانند از معافیت از صدور صورتحساب الکترونیکی بهرهمند شوند؛ با نصابهای ۱۵۰، ۱۰۰ و ۵۰ برابر بهترتیب در سالهای ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴.
خرید از مودیِ استفادهکننده از معافیت ۱۴ مکرر، چه اثری دارد ؟
این خریدها اعتبار مالیاتی محسوب نمیشود و بهعنوان هزینه قابل قبول نیز پذیرفته نمیشود؛ مصرفکننده نهایی هم مشمول حکم ماده ۱۸ نخواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید