برگ قطعی مالیاتی چیست ؟
در سیستم مالیاتی ایران، فرآیند تعیین و وصول مالیات برای مودیان از مراحل مختلفی عبور میکند که در نهایت منجر به صدور برگ قطعی مالیات میشود. این برگ، که بهعنوان نتیجه نهایی مالیات قابل پرداخت شناخته میشود، اهمیت زیادی برای مودیان و کسبوکارها دارد. در این مقاله، به بررسی دقیق برگ قطعی مالیات و تفاوت آن با برگ تشخیص مالیات، مهلتهای اعتراض، و شرایط قانونی و مواد قانونی مرتبط با آنها خواهیم پرداخت .
برگ قطعی مالیات چیست ؟
در جواب برگ قطعی مالیات چیست باید گفت برگ قطعی مالیات همان مرحلهای است که در آن، رقم مالیات از حالت برآورد و تشخیص اولیه خارج شده و به مبلغ نهایی و لازمالپرداخت تبدیل میشود. پس از آنکه مودی اظهارنامههای خود (عملکرد، ارزش افزوده، حقوق و… بسته به نوع فعالیت) را در سامانه مالیاتی ثبت و ارسال میکند، سازمان امور مالیاتی با بررسی دفاتر، ترازها و اطلاعات مالی، رقمی به عنوان مالیات محاسبه و در قالب برگ تشخیص مالیاتی به او ابلاغ میکند. مبلغ درجشده در برگ تشخیص، در این مرحله قطعی نیست و امکان اعتراض به آن وجود دارد.
برگ قطعی مالیات زمانی شکل میگیرد که این فرآیند بررسی و اعتراضها به نتیجه نهایی برسد و رقم مالیات در قالب یک ابلاغیه قطعی، به مودی اعلام شود. از این لحظه، مالیات تعیینشده، مالیات قطعی شده محسوب میشود و مودی موظف است در مهلت قانونی آن را پرداخت کند؛ در غیر این صورت، موضوع وارد حیطه تخلف و پیگیریهای اجرایی میشود.
انواع برگ قطعی مالیات
برگ قطعی مالیات بسته به نوع مالیات و مبنای محاسبه، انواع مختلفی دارد :
1️⃣ برگ قطعی مالیات بر عملکرد
2️⃣ برگ قطعی مالیات بر درآمد تکلیفی
3️⃣ برگ قطعی مالیات بر درآمد حقوق.
4️⃣ برگ قطعی مطالبه مالیات بر ارزش افزوده
5️⃣ برگ قطعی مالیات سه در هزار
تفاوتهای برگ تشخیص مالیات و برگ قطعی مالیات
برگ تشخیص مالیات و برگ قطعی مالیات دو نوع سند مالیاتی هستند که از سوی سازمان امور مالیاتی صادر میشوند و در مراحل مختلف تعیین مالیات مودیان به کار میروند. مهمترین تفاوت بین این دو برگ در قابلیت اعتراض و نهایی شدن مبلغ مالیات است.
1️⃣ برگ تشخیص مالیات : این برگ، همانطور که از نامش پیداست، مبلغ ابتدایی مالیات را که توسط سازمان مالیاتی محاسبه و تشخیص داده میشود، اعلام میکند. در این مرحله، مودی میتواند به مبلغ تشخیص یافته اعتراض کند و طبق ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم، درخواست رسیدگی مجدد از هیئت حل اختلاف مالیاتی داشته باشد.
2️⃣ برگ قطعی مالیات : هنگامی که مودی به برگ تشخیص مالیات اعتراض نکند یا اعتراض او مورد پذیرش قرار نگیرد، یا پس از دادرسی مالیاتی، برگ تشخیص نهایی شود، برگ قطعی مالیات صادر میشود. این برگ قطعی و لازمالاجرا است و مودی موظف به پرداخت مالیات تعیینشده در آن است. برگ قطعی مالیات طبق ماده 239 قانون مالیاتهای مستقیم صادر میشود و نتیجه نهایی بررسی مالیاتی است که از مرحله اعتراض تا صدور حکم قطعی طی شده است .
جدول انواع برگ قطعی مالیات
| نوع برگ قطعی مالیات | مبنای صدور و وضعیت مودی | نکته مهم |
|---|---|---|
| برگ قطعی مالیات بر عملکرد | بر اساس اظهارنامه عملکرد یا محاسبه علیالرأس و طی شدن مراحل تشخیص، اعتراض و رأی هیأت | در صورت خوشحسابی سه ساله و پرداخت بدون اختلاف، ۵٪ مالیات عملکرد سه سال بهعنوان جایزه تعلق میگیرد. |
| برگ قطعی مالیات بر درآمد تکلیفی | کسر مالیات از پرداختی به دیگران (مثل کارمندان) توسط کارفرما و عدم پرداخت یا تخلف | تخلف مدیر یا کارفرما موجب مسئولیت تضامنی، جریمه ۲۰٪ و برای مدیر شرکت غیردولتی، حبس سه ماه تا دو سال است. |
| برگ قطعی مالیات بر درآمد حقوق | درآمد بالاتر از حد تعیینشده و مشمول بیمه تأمین اجتماعی، پرداخت علیالحساب ماهانه | مالیات حقوق ماهانه علیالحساب پرداخت میشود و برگ قطعی آن سالانه بررسی و مابهالتفاوت محاسبه میشود. |
| برگ قطعی مطالبه مالیات بر ارزش افزوده | پس از تسلیم اظهارنامه ارزش افزوده و صدور برگ تشخیص و طی مراحل اعتراض یا عدم اعتراض | ممکن است پس از اعتراض مودی، رقم برگ قطعی نسبت به برگ تشخیص اولیه کاهش یابد. |
| برگ قطعی مالیات سه در هزار | سه هزارم درآمد مشمول مالیات، بهعنوان سهم اتاق بازرگانی برای فعالیت تجاری | برای تمدید کارت بازرگانی باید پرداخت شود و در صورت تأیید عدم فعالیت تجاری، امکان معافیت وجود دارد. |
مراحل و فرآیندهای رسیدن به برگ قطعی مالیات
مسیر رسیدن به برگ قطعی را میتوان به چند مرحله پشتسرهم تقسیم کرد :
✅ ثبت و ارسال اظهارنامه مالیاتی
مودی (شخص حقیقی یا حقوقی) با توجه به نوع فعالیت خود، اظهارنامههای مربوط مثل:
- اظهارنامه عملکرد
- اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده
- اظهارنامههای دورهای یا فصلی
را تکمیل کرده و از طریق درگاه مالیاتی به نشانی tax.gov.ir یا my.tax.gov.ir ارسال میکند. این اظهارنامهها مبنای اولیه تشخیص مالیات هستند و اطلاعات آنها بعداً در محاسبه رقم قطعی نقش مستقیم دارند.
✅ صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی
پس از ثبت اظهارنامه، کارشناسان و ممیزان مالیاتی، اطلاعات را راستیآزمایی کرده و بر اساس دفاتر، ترازنامهها و سوابق، مبلغی به عنوان مالیات محاسبه میکنند. این مبلغ در قالب برگ تشخیص مالیات به مودی ابلاغ میشود. در این مرحله معمولا دو حالت رخ میدهد:
- قبول مبلغ تشخیص :
مودی اعتراضی به رقم ندارد و آن را میپذیرد. - اعتراض به مبلغ تشخیص :
مودی رقم را بالا میداند و با استناد به مدارک خود، در مهلت مقرر به آن اعتراض میکند تا موضوع در مراجع رسیدگی مالیاتی بررسی شود.
مراحل تبدیل برگ تشخیص به برگ قطعی مالیات
تبدیل برگ تشخیص مالیات به برگ قطعی به شرایط خاصی بستگی دارد که طبق قانون مالیاتهای مستقیم مشخص شده است :
1️⃣ عدم اعتراض به برگ تشخیص مالیات در مهلت مقرر : مودی پس از دریافت برگ تشخیص مالیات، ۳۰ روز مهلت دارد تا نسبت به آن اعتراض کند. اگر مودی اعتراض نکند، برگ تشخیص به طور خودکار به برگ قطعی تبدیل میشود.
2️⃣ رد اعتراض به برگ تشخیص مالیات : اگر مودی اعتراض کند و اعتراض او در هیئت حل اختلاف مالیاتی پذیرفته نشود، برگ تشخیص به برگ قطعی تبدیل خواهد شد.
3️⃣ پذیرش اعتراض به برگ تشخیص مالیات : در صورتی که اعتراض مودی پذیرفته شود و مبلغ مالیات تغییر کند، برگ قطعی مالیات با مبلغ جدید صادر خواهد شد.
4️⃣ سامانه دریافت برگ قطعی مالیات : برای دریافت برگ قطعی مالیات از سامانه my.tax.gov.ir، باید وارد سایت شوید و با وارد کردن نام کاربری و رمز عبور خود در قسمت ابلاغ الکترونیکی، برگه قطعی خود را مشاهده کنید
نحوه اعتراض به برگ قطعی مالیات
در صورتی که مودی به برگ قطعی مالیات اعتراض داشته باشد، طبق ماده 251 قانون مالیاتهای مستقیم، این اعتراض باید در مدت زمان معین و با ارائه مستندات کافی صورت گیرد. مراحل اعتراض به برگ قطعی مالیات به شرح زیر است :
1️⃣ ارسال درخواست تجدید نظر به شورای عالی مالیاتی : مودی میتواند درخواست تجدید نظر به شورای عالی مالیاتی ارائه دهد.
2️⃣ مدارک و دلایل اعتراض : مودی باید دلایل خود را بهطور مستند و مستندات مربوط به اشتباهات احتمالی در محاسبه مالیات و استناد به عدم رعایت مقررات و یا نقص در مراحل رسیدگی ارائه دهد. در صورت وجود اسناد و مدارک جدید که میتواند مبلغ مالیات را تغییر دهد و تعدیل کند، این مدارک باید به همراه اعتراض ارسال شوند.
3️⃣ بررسی اعتراض توسط هیئتهای مالیاتی : پس از ارسال اعتراض، هیئتهای مالیاتی در مدت زمان مشخص به اعتراض رسیدگی کرده و تصمیم نهایی را به مودی ابلاغ میکنند
ثبت نام دوره رایگان مالیاتی
مشاهده و دریافت برگ قطعی مالیات در سامانه my.tax.gov.ir
برای مشاهده و دریافت ابلاغیهها و برگ قطعی مالیات، نیازی به مراجعه حضوری نیست و همهچیز از طریق سامانه انجام میشود. مسیر کلی کار به این صورت است:
1️⃣ ورود به درگاه ملی خدمات مالیاتی
- مراجعه به نشانی my.tax.gov.ir.
- وارد کردن نام کاربری (مثلا کد ملی برای اشخاص حقیقی) و رمز عبور.
- دریافت کد پیامکی ارسالشده به شماره همراه ثبتشده و وارد کردن آن در سامانه برای تکمیل ورود.
2️⃣ استفاده از کارتابل ابلاغ الکترونیک
- انتخاب گزینه کارتابل ابلاغ الکترونیک و فعالسازی آن برای پرونده مالیاتی.
- پس از ثبت اظهارنامه و گذشت زمان بررسی، برگ تشخیص و سپس برگ قطعی، در همین کارتابل بهصورت الکترونیکی ابلاغ میشود.
- با کلیک روی ابلاغیه مربوط، میتوان برگ قطعی مالیات را مشاهده و دریافت کرد.
در مواردی که دسترسی به سامانه میسر نباشد، امکان ابلاغ کاغذی یا مراجعه حضوری به اداره امور مالیاتی وجود دارد.
مهلت پرداخت مبلغ مالیات برگ قطعی چند روز است ؟
پس از صدور برگ قطعی مالیات، مودی ۱۰ روز فرصت پرداخت دارد. این یعنی :
1️⃣ از تاریخ صدور برگ قطعی یا تاریخ قطعی شدن مالیات (بر اساس شرایط قبلی)، مدت ۱۰ روز برای پرداخت داوطلبانه وجود دارد.
2️⃣ اگر در این بازه ۱۰ روزه پرداخت انجام نشود، برگ اجرایی صادر شده و یک مهلت حدوداً یکماهه برای پرداخت بدهی یا ترتیب پرداخت در نظر گرفته میشود.
3️⃣ پس از این مرحله، در صورت عدم پرداخت، سازمان امور مالیاتی وارد فاز اجرایی میشود و موضوع وصول بدهی مالیاتی میتواند تا مسدود شدن حسابها، توقیف اموال منقول و غیرمنقول و سایر اقدامات قانونی پیش برود.
به این ترتیب، پاسخ عملی به این سؤال که «مهلت پرداخت مبلغ مالیات برگ قطعی چند روز است ؟» این است که فرصت اصلی پرداخت، ۱۰ روز اول پس از قطعی شدن است و سپس وارد مرحله اجرایی با مهلت محدود و تبعات شدیدتر میشود.
نحوه پرداخت برگ قطعی مالیات
پس از مشاهده و دریافت برگ قطعی، نوبت به پرداخت میرسد. نحوه پرداخت برگ قطعی مالیات هم به صورت حضوری و هم به صورت الکترونیکی توضیح داده شده است :
1️⃣ پرداخت حضوری
- مراجعه به اداره امور مالیاتی مربوطه
- استفاده از دستگاههای پوز موجود در اداره برای پرداخت مبلغ درجشده در قبض یا برگ قطعی
2️⃣ پرداخت غیرحضوری و اینترنتی
- از طریق درگاه ملی خدمات مالیاتی (my.tax.gov.ir)
- ورود به کارتابل
- مشاهده قبوض صادرشده بر اساس برگ تشخیص و برگه قطعی
- انتقال به درگاه پرداخت بانکی و پرداخت آنلاین و دریافت رسید
- از طریق سامانه پرداخت قبوض مالیاتی (payments.tax.gov.ir)
- ورود به سامانه
- وارد کردن شناسه قبض و شناسه پرداخت درجشده روی قبض مالیاتی
- مشاهده لیست بدهی و جزئیات قبض
- تأیید و پرداخت از طریق درگاه بانکی و دریافت رسید پرداخت
به این ترتیب، مودی میتواند بدون مراجعه حضوری، بدهی برگ قطعی را تسویه کند.
مراحل و شرایط اعتراض به رای قطعی مالیات - واریزی حق تمبر و ارائه وثیقه
طبق ماده 259 قانون مالیاتهای مستقیم ، اگر مودی به رای قطعی مالیاتی صادر شده اعتراض کند، برای اجرای اعتراض خود باید مبلغ مالیات مورد اعتراض را بهعنوان وثیقه یا ضمانتنامه به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد. این الزام بهمنظور جلوگیری از توقف در فرآیند وصول مالیات است. مودی میتواند برای اجرای اعتراض خود و تا زمان رسیدگی به تجدید نظر، از یکی از روشهای زیر استفاده کند :
1️⃣ واریز مبلغ مالیات بهعنوان حق تمبر : مودی باید مبلغ مالیات مورد اعتراض را از طریق حق تمبر و در قالب یک پرداخت نقدی به سازمان مالیاتی واریز کند.
2️⃣ ارائه ضمانتنامه یا وثیقه ملکی : در برخی موارد، مودی میتواند بهجای پرداخت مالیات، از ضمانتنامه بانکی یا وثیقه ملکی استفاده کند که بهعنوان پشتوانه برای پرداخت مالیات در آینده در نظر گرفته میشود.
این اقدامات موجب میشود تا اعتراض مودی بهطور مؤثر بررسی شده و اجرایی شدن رای تا صدور حکم نهایی متوقف نشود.
مهلتهای قانونی برای اعتراض به برگ قطعی مالیات
طبق ماده 239 قانون مالیاتهای مستقیم، مودی میتواند در مدت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات به آن اعتراض کند. در صورتی که اعتراض پذیرفته نشود یا پس از اعتراض، هیئت حل اختلاف مالیاتی به نفع مودی رأی ندهد، برگ تشخیص به برگ قطعی مالیات تبدیل میشود.
همچنین، پس از صدور برگ قطعی مالیات، اگر مودی همچنان به آن اعتراض داشته باشد، مهلت قانونی اعتراض به دیوان عدالت اداری 1 ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی است. در صورتی که اعتراض بهطور صحیح و در مهلتهای قانونی ثبت نشود، برگ قطعی مالیات به طور قطعی محسوب میشود و مودی موظف به پرداخت مالیات خواهد بود
آثار عدم اعتراض به برگ قطعی مالیات
اگر مودی در مهلتهای قانونی نسبت به برگ قطعی مالیات اعتراض نکند یا اعتراض او بینتیجه بماند، مالیات قطعی شده و سازمان مالیاتی میتواند اقدامات اجرایی برای وصول آن را آغاز کند. این اقدامات میتواند شامل جریمههای مالی، توقیف حسابها، یا حتی مصادره اموال باشد.
طبق ماده 210 قانون مالیاتهای مستقیم، مودی پس از صدور برگ قطعی مالیات، حداکثر ۱۰ روز مهلت دارد تا مالیات خود را پرداخت کند. در غیر این صورت، سازمان مالیاتی میتواند از ابزارهای قانونی برای وصول مالیات استفاده کند.
ماده 251 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم
طبق ماده 251 مکرر قانون مالیاتهای مستقیم، مودیان میتوانند در صورتی که به مالیاتهای قطعی خود اعتراض دارند و این مالیاتها در مرجع دیگری قابل اعتراض نباشد، درخواست تجدید نظر ارائه دهند. در این ماده، اگر مودی ادعای غیرعادلانه بودن مالیات را داشته باشد و مستندات کافی برای این ادعا ارائه دهد، وزیر امور اقتصادی و دارایی میتواند پرونده را به هیئتی سهنفره ارجاع دهد تا مجدداً بررسی شود. این هیئت مسئول بررسی دلایل و مدارک مودی بوده و در نهایت رای نهایی را صادر خواهد کرد.
تفاوت اصلی ماده 251 مکرر با ماده 251 قانون مالیاتهای مستقیم در این است که در ماده 251 مکرر هیچ محدودیت زمانی برای ثبت اعتراض وجود ندارد، بهاینمعنی که مودی میتواند هر زمانی که اسناد و مدارک جدیدی برای اثبات ادعای خود ارائه دهد، درخواست تجدید نظر ثبت کند. در حالی که در ماده 251 برای اعتراض به حکم هیئت حل اختلاف مالیاتی، مهلتهای قانونی مشخصی در نظر گرفته شده است.
جمع بندی
برگ قطعی مالیات، نقطهای است که در آن، مبلغ مالیات برای مودی نهایی میشود و از این مرحله به بعد، هم مهلت پرداخت مبلغ مالیات برگ قطعی چند روز است و هم نحوه پرداخت برگ قطعی مالیات و هم امکان اعتراض به برگ قطعی مالیات، همگی زیر ذرهبین قانون قرار میگیرند.
شناخت مراحل صدور برگ تشخیص، شرایط تبدیل آن به برگ قطعی، روشهای مشاهده و پرداخت از طریق سامانههای my.tax.gov.ir و payments.tax.gov.ir، آگاهی از مهلت ۱۰ روزه پرداخت و تبعات عدم پرداخت، و در نهایت آشنایی با مسیرهای اعتراض، کمک میکند مودی مالیاتی بتواند حقوق و تکالیف خود را در زمان درست و با کمترین تنش پیگیری و اجرا کند.
در پایان، برگ قطعی مالیات یکی از مهمترین اسناد مالیاتی است که پس از بررسیهای دقیق و اعتراضات مودی صادر میشود و از اهمیت زیادی برخوردار است. آگاهی از فرآیندهای مرتبط با برگ قطعی مالیات و حقوق قانونی مودیان در این زمینه میتواند کمک کند تا افراد و کسبوکارها در صورت لزوم از حق خود برای اعتراض و درخواست تجدید نظر استفاده کنند. همچنین، توجه به مهلتهای قانونی و رعایت آنها میتواند از مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و فرآیند مالیاتی را تسهیل کند.
سوالات متداول
نحوه پرداخت برگ قطعی مالیات به صورت غیرحضوری چگونه است ؟
برای پرداخت غیرحضوری برگ قطعی مالیات میتوانید از طریق پنل my.tax.gov.ir یا سامانه payments.tax.gov.ir با وارد کردن شناسه قبض و شناسه پرداخت، وارد درگاه بانکی شوید و قبض را online پرداخت کنید.
در صورت پرداخت نکردن برگ قطعی مالیات چه پیامدهایی در انتظار مودی است ؟
عدم پرداخت برگ قطعی مالیات باعث اضافه شدن جریمه، ورود پرونده به عملیات اجرایی، صدور برگ اجرایی، امکان مصادره اموال منقول و غیرمنقول، مسدود شدن حسابهای بانکی و حتی ممنوعالخروجی در برخی موارد میشود.
اگر بعد از گذشت ۳۰ روز مدارک جدیدی پیدا شود، برای برگ قطعی مالیات چه کار میتوان کرد ؟
در صورت دسترسی به اسناد تازه بعد از مهلت ۳۰ روزه، مودی باید تقاضای تجدید رسیدگی را به وزیر اقتصاد ارسال کند، فرم اعتراض را در دبیرخانه همراه مدارک تحویل دهد تا پرونده در هیئت مربوط بررسی و رأی نهایی و غیرقابل اعتراض صادر شود.
برگ قطعی مالیات معمولا برای چه نوع مالیاتهایی صادر میشود ؟
برگ قطعی مالیات میتواند برای انواع مختلفی مثل مالیات بر عملکرد، مالیات بر درآمد تکلیفی، مالیات بر درآمد حقوق، مطالبه مالیات بر ارزش افزوده و مالیات سه در هزار مرتبط با فعالیتهای تجاری و کارت بازرگانی صادر شود.
دیدگاهتان را بنویسید