جدول مالیات بر ارث و محاسبه آن
مالیات بر ارث یکی از مهمترین انواع مالیاتهای مستقیم در نظام مالیاتی ایران است که در فصل سیزدهم قانون مالیاتهای مستقیم (مواد 17، 24، 26، 34 و …) تشریح شده است. با فوت شخص، تمام اموال و داراییهای او (ماترک) به وراث منتقل میشود و این انتقال طبق ضوابط و مقررات خاصی، مشمول مالیات است.
شناخت دقیق قواعد و آییننامههای مربوط به مالیات بر ارث، به وراث کمک میکند تا هم از حقوق خود بهرهمند شوند و هم مطابق قانون، تکالیف مالیاتی را بهدرستی انجام دهند.در این نوشتار مفصل، با استناد به تصاویر و بخشهایی از «راهنمای کاربردی قانون مالیاتهای مستقیم » و متن قانون، به بررسی گامبهگام مالیات بر ارث، نکات عملی و همچنین مصادیق مهم آن میپردازیم.
مفهوم و مبانی حقوقی ارث و ماترک
✅ ماترک یا ترکه : در ادبیات حقوقی، به مجموعه اموال، داراییها، حقوق، مطالبات و حتی بدهیهای متوفی گفته میشود که در زمان فوت مالک آن بوده است. این ترکه، پس از تسویه بدهیها و تکالیف قانونی، میان وراث تقسیم میشود.
✅ ارث : از نظر لغوی، به معنای انتقال قهری اموال و حقوق مالی فرد متوفی به وراث است. پس از فوت شخص، حقوق و مطالبات مالی او بلافاصله به ورثه انتقال مییابد.در قانون ایران، «ارث» ریشه در قواعد فقهی و شرعی دارد. مبانی اصلی ارث در قانون مدنی بیان شده و قانون مالیاتهای مستقیم نیز برای این انتقال قهری، مالیات در نظر گرفته است. بهعبارت دیگر، زمانی که مالکیت اموال و حقوق از شخص فوت شده به بازماندگان انتقال مییابد، این رویداد مالیاتی تلقی و دولت بر آن نظارت میکند.
اشخاص مشمول مالیات بر ارث و قلمرو اجرای قانون
مطابق قانون، هر وارثی که بخواهد اموال متوفی را دریافت کند، موظف به پرداخت مالیات متناسب با سهمالارث خود است. برخی نکات مهم در این زمینه عبارتاند از :
1️⃣ اتباع ایرانی و خارجی : وراث ایرانی یا خارجی در صورتی که متوفی اموالی در ایران داشته باشد، نسبت به آن اموال ملزم به پرداخت مالیات بر ارث هستند.
2️⃣ وراث حقیقی یا حقوقی : گاهی برخی نهادها و سازمانها نیز ممکن است بهعنوان وصی یا موصیله یا وارث معرفی شوند. آنها هم در چارچوب قانون، مشمول مقررات مالیات بر ارث خواهند بود.
✅ محل فوت متوفی : مهم نیست شخص در ایران فوت کرده باشد یا خارج از ایران؛ اگر دارایی در ایران موجود باشد، این داراییها مشمول مالیات بر ارث میشوند. همچنین اگر متوفی ایرانی در خارج از کشور دارای اموال منقول یا غیرمنقول باشد، گاه قانون مالیات بر ارث ایران در صورت انتقال اموال، اثرگذار است.
اموال و دارایی های مشمول مالیات بر ارث
بر اساس متن قانون و همچنین راهنمای کاربردی، تمام اموال و حقوق مالی که در مالکیت متوفی بوده و ارزش قابل محاسبه دارند، مشمول مالیات بر ارث هستند. بهطور خاص، میتوان موارد زیر را نام برد :
1️⃣ اموال غیرمنقول : اعم از املاک مسکونی، تجاری، اداری، زمین، باغ، عرصه و اعیان، حق واگذاری محل و سرقفلی.
2️⃣ اموال منقول : شامل انواع وسایل نقلیه (خودرو سبک، سنگین، موتورسیکلت، شناورها)، طلا، جواهرات، اشیای قیمتی و …
3️⃣ وجوه نقد و سپردههای بانکی : سپردههای ارزی و ریالی، حسابهای قرضالحسنه، جاری و سپردههای کوتاهمدت و بلندمدت.
4️⃣ سهام و اوراق بهادار : سهام شرکتهای بورسی و غیربورسی، سهمالشرکه در شرکتهای تضامنی یا مسئولیت محدود، اوراق مشارکت دولتی و خصوصی، حق تقدم سهام و …
5️⃣ حقوق و مزایا : مطالبات جاری متوفی، اعم از حقوق یا مزایای پرداختنشده.
- حق اختراع، حق تالیف، حقوق ناشی از ثبت طرح صنعتی یا علائم تجاری (برند)، سرقفلی، حق کسب و پیشه.
- سایر حقوق مالی که قابلیت انتقال به وراث را دارند و در زمان فوت در مالکیت متوفی بودهاند.
اموال و دارایی های معاف از مالیات بر ارث
1️⃣ وجوه بازنشستگی
2️⃣ وظیفه و پسانداز خدمت و مزایای پایان خدمت
3️⃣ مطالبات خسارت اخراج و بازخرید خدمت و مرخصی استفادهنشده
4️⃣ بیمههای اجتماعی و مبالغ پرداختی توسط مؤسسات بیمه یا کارفرما
5️⃣ بیمههای عمر و زندگی
6️⃣ خسارت فوت و دیه
7️⃣ اثاثالبیت محل سکونت متوفی
8️⃣ هزینههای کفن و دفن
9️⃣ بدهیهای متوفی
🔟 معافیت کلی برای وراث طبقه اول و دوم شهدای انقلاب اسلامی
ارزیابی و تقویم اموال برای مالیات بر ارث
یکی از مهمترین گامها در تعیین میزان مالیات بر ارث، ارزیابی اموال است. اصول کلی ارزیابی به این شکل است:
1️⃣ مبنای ارزیابی : قیمت روز فوت متوفی است. یعنی مأموران مالیاتی یا کارشناسان رسمی دادگستری، ارزش اموال را در تاریخی که متوفی فوت کرده، معیار قرار میدهند.
2️⃣ املاک : به کمک دفاتر ارزش منطقهای، قیمت عرفی بازار و در صورت لزوم، نظریه کارشناس رسمی، ارزش ملک تعیین میشود.
3️⃣ سهام و اوراق بهادار : اگر سهام در بورس عرضه شده باشد، معمولاً قیمت زمان فوت متوفی یا میانگین قیمت نزدیک به تاریخ فوت ملاک قرار میگیرد. برای سهام غیربورسی نیز از روشهای ارزشگذاری دارایی یا کارشناسی استفاده میشود.
4️⃣ وسایل نقلیه : اداره امور مالیاتی با استفاده از جداول قیمتگذاری یا استعلام از مراکز رسمی، بهای روز وسیله نقلیه را تعیین میکند.
5️⃣ سپرده بانکی : اصل سپرده + سود متعلقه تا زمان فوت، مبنای ارزیابی خواهد بود.
شیوه محاسبه مالیات بر ارث و نرخهای مصوب قانون
برای محاسبه مالیات بر ارث، سه عامل کلیدی دخیل است :
1️⃣ طبقه وراث : طبقه اول کمترین نرخ مالیاتی را دارد، طبقه دوم نرخ بیشتر و طبقه سوم بالاترین نرخ.
2️⃣ نوع دارایی : مثلاً مالیات املاک و مستغلات نسبت به سپرده بانکی نرخ بالاتری دارد. سهام و اوراق بهادار نرخهای متفاوتی دارد.
3️⃣ ارزش روز دارایی در تاریخ فوت متوفی : قیمت کارشناسی یا قانونمند شده.
مطابق با ماده 17 قانون مالیاتهای مستقیم و آییننامههای اجرایی آن، برای هر نوع دارایی نرخ جداگانهای تعریف شده است. همچنین اگر وراث بخواهند قبل از تسلیم اظهارنامه یا قبل از رسیدگی مالیاتی، اموال را انتقال دهند، ابتدا باید تکلیف مالیاتشان را مشخص کنند.
ثبت نام دوره رایگان مالیاتی
وظایف وراث در ارائه اظهارنامه مالیات بر ارث
1️⃣ بدهیها و تعهدات مالی متوفی و همچنین هزینههای کفن و دفن را در اظهارنامه قید نمایند تا در صورت انطباق با قانون، این ارقام از ارزش ماترک کسر شوند.
2️⃣ فهرست کلیه اموال متوفی را همراه با مدارک شناسایی (شناسنامه متوفی، گواهی فوت، مدارک احراز وراثت، اسناد املاک، اوراق سهام و…) ارائه دهند.
3️⃣ ظرف یک سال از تاریخ فوت، اظهارنامه مالیات بر ارث را تسلیم کنند.
4️⃣ در صورت وجود وصیتنامه یا اسناد و مدارک مربوط به سهم ورثه یا موصیله (کسی که به نفع او وصیت شده) باید ارائه شود.
5️⃣ در پایان، مرجع مالیاتی پس از رسیدگی به اظهارنامه، اقدام به محاسبه مالیات قطعی مینماید.
مدارک لازم برای ارائه اظهارنامه مالیات بر ارث
1️⃣ رونوشت/تصویر گواهیشده اسناد بدهیها و مطالبات متوفی
2️⃣ اسناد مثبِت مالکیت نسبت به اموال و حقوق مالی
3️⃣ رونوشت وصیتنامه (در صورت وجود)
4️⃣ گواهی فوت
5️⃣ مدارک هویتی وراث و متوفی، گواهی انحصار وراثت، و در صورت اقدام نماینده: وکالتنامه یا قیمنامه
6️⃣ مدارک محل سکونت متوفی و مستندات مربوط به اموال ابرازی
📌 نکته : پس از تشکیل پرونده، ادارهی صلاحیتدار با ارزیابی اقلام، مالیات را محاسبه و برای پرداخت به وراث اعلام میکند.
تعیین طبقات وراث در قانون مدنی و تأثیر آن در مالیات بر ارث
قانون مدنی ایران، وراث را به سه طبقه اصلی تقسیم میکند. این طبقات، آثار مهمی بر نحوه پرداخت مالیات بر ارث دارد، زیرا نرخهای مالیاتی در قانون مالیاتهای مستقیم، بسته به طبقه وراث، متفاوت است.
1️⃣ طبقه اول : پدر، مادر، زن یا شوهر و فرزندان (فرزند پسر، فرزند دختر).
2️⃣ طبقه دوم : اجداد (پدربزرگ و مادربزرگ)، برادر و خواهر و اولاد آنها.
3️⃣ طبقه سوم : عمو، عمه، دایی، خاله و هرکس که در طبقه اول و دوم نباشد (مانند فرزندان عمو، عمه و…).
✅ اهمیت طبقات :
1️⃣ اگر وراث طبقه اول زنده باشند، طبقات دوم و سوم ارث نمیبرند (مگر در فرض وصیت یا موارد خاص).
2️⃣ نرخ مالیاتی که به وراث طبقه اول تعلق میگیرد، نسبت به طبقات دوم و سوم، بسیار کمتر است.
3️⃣ وراث طبقه سوم بالاترین نرخ مالیات بر ارث را دارند.
مهلت تسلیم اظهارنامه، کسر هزینهها و بدهیهای متوفی
1️⃣ مهلت یکساله : همانطور که اشاره شد، طبق قانون، وراث باید حداکثر در طی 12 ماه پس از تاریخ فوت، اظهارنامه مالیات بر ارث خود را ارسال کنند.
2️⃣ هزینههای کفن و دفن : این هزینهها در محدوده عرفی و متناسب با شأن متوفی، از ماترک کسر شده و باقیمانده اموال، مبنای مالیات بر ارث خواهد بود.
3️⃣ بدهیهای متوفی : اگر متوفی بدهی یا وامی داشته باشد که مستندات آن (رسید بانکی، اسناد رسمی) قابل ارائه باشد، اداره مالیاتی پس از احراز صحت، آن مبالغ را از ارزش ماترک کسر میکند.
4️⃣ جرائم و دیرکرد : اگر اظهارنامه خارج از مهلت قانونی تسلیم شود، ممکن است باعث اعمال جریمه گردد. مطابق ماده 192 قانون مالیاتهای مستقیم، جرایمی برای تأخیر در تسلیم اظهارنامه پیشبینی شده است.
جدول مالیات بر ارث بر اساس نوع دارایی و طبقه وراث
در ادامه، جدول دقیق نرخهای مالیات بر ارث و مالیات بر ارث ملک را مطابق تصویر ارسالی مشاهده میکنید. این جدول بر اساس نوع دارایی و طبقه وراث تنظیم شده است و نرخهای مندرج برای وراث طبقه دوم دو برابر طبقه اول و برای وراث طبقه سوم چهار برابر طبقه اول در نظر گرفته شده است.
در ستون انتهایی نیز نرخ مالیات بر ارث برای اموال متوفی ایرانی که در خارج از کشور واقع است آمده است (ده درصد برای طبقه اول که به تناسب برای طبقات بعدی افزایش مییابد).
جدول مالیات بر ارث ملک مسکونی : در ملک مسکونی مبنا ارزش معاملاتی است (دفترچههای سالانه سازمان امور مالیاتی)، و در املاک اداری/تجاری مبنا ارزش روز است. وسایل نقلیه نیز با درصدهای ثابت برای طبقات محاسبه میشوند.
| نوع دارایی | طبقه اول | طبقه دوم | طبقه سوم |
|---|---|---|---|
| املاک مسکونی | ۷.۵٪ | ۱۵٪ | ۳۰٪ |
| املاک تجاری | ۳٪ | ۶٪ | ۱۲٪ |
| املاک اداری | ۳٪ | ۶٪ | ۱۲٪ |
| باغ/ملک زراعی/اراضی بایر | ۷.۵٪ | ۱۵٪ | ۳۰٪ |
| وسایل نقلیه | ۲٪ | ۴٪ | ۸٪ |
| سپردههای بانکی | ۳٪ | ۶٪ | ۱۲٪ |
| سپرده مؤسسات مالی/اعتباری غیرمجاز | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۴۰٪ |
| اوراق مشارکت | ۳٪ | ۶٪ | ۱۲٪ |
| سهام بورسی | ۰.۷۵٪ | ۱.۵٪ | ۳٪ |
| سهام غیربورسی/سهمالشرکه | ۶٪ | ۱۲٪ | ۲۴٪ |
| حقالامتیاز و حقوق مالی | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۴۰٪ |
| اجناس موجود در مغازه | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۴۰٪ |
| صندوق امانات | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۴۰٪ |
| سایر اموال | ۱۰٪ | ۲۰٪ | ۴۰٪ |
گواهی موضوع ماده 26 و ماده 34 قانون مالیاتهای مستقیم
دو ماده مهم در قانون مالیاتهای مستقیم برای انتقال رسمی اموال متوفی وجود دارد:
✅ ماده 26 : به صدور گواهی پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات بر ارث مربوط میشود. در واقع، بدون اخذ این گواهی، ادارات ثبت، دفاتر اسناد رسمی، بانکها و سایر مؤسسات مجاز نیستند اموال متوفی را انتقال دهند یا تقسیم و تحویل وراث نمایند.
✅ ماده 34 : مرتبط با نحوه محاسبه و صدور گواهی مربوط به بدهی مالیاتی متوفی، بهویژه در اموال ثبتشده مثل املاک و سهام است. هدف این ماده، تضمین حقوق دولت در اخذ مالیات قبل از انتقال رسمی اموال است.
3. اهمیت گواهی مالیاتی: اگر وراث نتوانند این گواهی را اخذ کنند، نقل و انتقالات بعدی اموال (مثلاً فروش یک واحد آپارتمان یا برداشت از حساب بانکی متوفی) با موانع قانونی مواجه خواهد شد.
برای اطلاعات بیشتر در زمینه مالیاتی می توانید در دوره مشاور مالیاتی شرکت کنید.
مراحل صدور گواهی و الزامات قانونی نقل و انتقال اموال متوفی
1️⃣ تسلیم اظهارنامه : پیشنیاز صدور گواهی، ارائه اظهارنامه است. در اظهارنامه، همه اقلام دارایی و مشخصات وراث قید میشود.
2️⃣ بررسی و ارزیابی : اداره مالیاتی بررسی میکند که آیا تمام اموال و بدهیهای اعلامشده صحیح است یا خیر. ارزش اموال به قیمت روز فوت تعیین میشود.
3️⃣ پرداخت یا تقسیط : وراث میتوانند بهصورت نقدی مالیات را پرداخت کنند یا در صورت فراهم بودن شرایط، تقاضای تقسیط نمایند.
4️⃣ محاسبه و مطالبه مالیات : میزان مالیات هر وارث با توجه به سهمالارث او و نرخ مربوطه مشخص میگردد.
5️⃣ صدور گواهی (ماده 26 یا 34) : وقتی بدهی مالیاتی قطعی شد و پرداخت صورت گرفت یا ترتیب پرداخت قانونی داده شد، اداره مالیاتی گواهی لازم را صادر میکند.
6️⃣ نقلوانتقال رسمی : در نهایت با ارائه گواهی فوق به دفاتر اسناد رسمی، بانکها، سازمان ثبت و…، انتقال یا تقسیم ماترک قانونی خواهد شد.
مراحل اداری گام به گام مالیات بر ارث
1️⃣ انحصار وراثت : مراجعه به دفترخانه (فرم با امضای شهود)، سپس دفاتر خدمات قضایی؛ صدور گواهی توسط شورای حل اختلاف. (طبق متنها: حدود ۲ ماه در حالت عادی.)
2️⃣ تشکیل پرونده مالیاتی و پرداخت : تسلیم اظهارنامه، ارزیابی اقلام، اعلام مبلغ و پرداخت؛ صدور مفاصاحساب مالیات بر ارث.
3️⃣ صدور سند تکبرگ : تحویل گواهی و مفاصاحساب به دفترخانه، ارسال مدارک به اداره ثبت و صدور سند تکبرگ به نام وراث.
چنانچه نقصی در مدارک باشد، زمانها افزایش مییابد. همچنین بانکها و اشخاصِ در اختیاردارندهی اموال متوفی، بدون رؤیت گواهی پرداخت مالیات حق تحویل اموال به وراث را ندارند.
جرایم مالیات بر ارث و ضمانت اجرای تخلفات
1️⃣ تأخیر در تسلیم اظهارنامه : اگر وراث در مهلت مقرر (یک سال از تاریخ فوت) اظهارنامه ندهند، ممکن است جریمهای معادل 10% تا 30% مالیات متعلقه به آنها تعلق گیرد (میزان دقیق جریمه بسته به نوع تخلف است).
2️⃣ کتمان دارایی : اگر بعضی اموال متوفی عمداً در اظهارنامه درج نشود و بعدها شناسایی گردد، مشمول جرایم کتمان دارایی خواهد بود.
3️⃣ عدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت مالیات : در این حالت نیز جرایمی از قبیل جریمه دیرکرد و جرایم دیگری که مانع از صدور گواهی مالیاتی میشود، اعمال خواهد شد.
4️⃣ سایر محدودیتها : بدون گواهی ماده 26 (یا بند ج ماده 26)، امکان نقل و انتقال رسمی اموال وجود ندارد و حتی در صورت انتقال غیررسمی، عواقب حقوقی و کیفری ممکن است گریبانگیر وراث گردد.
سازمان امور مالیاتی میتواند با همکاری ثبت اسناد، بانکها و…، اموال متوفی را شناسایی کرده و در صورت تخلف وراث، اقدام قضایی یا اجرایی لازم را انجام دهد.
مثال کاربردی از نحوه تعیین ارزش ماترک و محاسبه مالیات
فرض کنید متوفی در تاریخ 1401/08/10 فوت کرده است و وراث او عبارتاند از همسر، یک دختر و یک برادر. فهرست اموال متوفی به شرح زیر است:
- یک واحد آپارتمان به ارزش 3 میلیارد تومان در روز فوت
- خودرو سواری به ارزش 500 میلیون تومان
- سپرده بانکی مجموعاً 600 میلیون تومان
- سهام بورسی به ارزش 200 میلیون تومان در زمان فوت
1️⃣ طبقه بندی :
- طبقه اول : همسر و دختر
- طبقه دوم : برادر
طبق قانون مدنی، طبقه اول مقدم بر طبقه دوم است و برادر تنها در صورت وصیت یا نبود وراث طبقه اول ارث میبرد. حال اگر بخشی از اموال بهصورت وصیت به برادر متوفی رسیده باشد (مثلاً 20% از ماترک)، آن میزان هم مشمول مالیات با نرخ طبقه دوم خواهد بود.
2️⃣ ارزیابی :
- ارزش ملک 3 میلیارد تومان
- ارزش خودرو : 500 میلیون تومان
- ارزش سپرده : 600 میلیون تومان
- ارزش سهام بورسی : 200 میلیون تومان
3️⃣ کسر بدهی ها و هزینه
- اگر هزینه کفن و دفن 30 میلیون تومان باشد و متوفی 70 میلیون تومان بدهی بانکی داشته باشد، جمعاً 100 میلیون تومان از دارایی کسر میشود. باقیمانده: 4.2 میلیارد تومان.
4️⃣ محاسبه سهمالارث (مثال)
- همسر طبق مقررات، سهم مشخصی از اموال منقول و غیرمنقول دارد (مثلاً یک هشتم از اموال غیرمنقول + بخشی از سایر داراییها).
- فرزند، مابقی طبقه اول.
- برادر (طبقه دوم) فقط در صورت وصیت (مثلاً 20% از کل ماترک)، شامل 840 میلیون تومان میشود.
5️⃣ نرخ مالیاتی
- فرض کنیم همسر از سپرده بانکی 200 میلیون سهم ببرد؛ نرخ مالیات سپرده برای طبقه اول مثلاً 3% = 6 میلیون تومان.
- همسر اگر از آپارتمان 400 میلیون تومان سهم داشته باشد؛ نرخ 7.5% = 30 میلیون تومان مالیات.
- برادر (طبقه دوم) اگر 840 میلیون تومان از کل ماترک در نتیجه وصیت متوفی بگیرد، نرخ مالیاتی طبقه دوم مثلاً میتواند تا حدود دو برابر طبقه اول باشد. اگر نرخ 15% لحاظ شود، باید 126 میلیون تومان مالیات بپردازد.
قانون قدیم و قانون جدید مالیات بر ارث
✅ قبل از ۱۳۹۵ (قانون قدیم) : نرخها بر مجموع ارزش ماترک و بهصورت پلکانی محاسبه میشد و با افزایش ارزش کل، درصد بالاتر اعمال میگردید. بخشی از سپردهها، اوراق مشارکت، سهام بورسی/غیربورسی و داراییهای تولیدی/صنعتی معافیتهایی داشتند.
✅ از ۱۳۹۵ به بعد (قانون جدید) : نرخها بر حسب نوع دارایی تفکیک شد؛ بهطور مثال برای ملک مسکونی درصدی از ارزش معاملاتی، برای املاک اداری/تجاری درصدی از ارزش روز، برای سپرده بانکی درصدی از مانده، برای سهام بورسی/غیربورسی درصدهای جداگانه، و برای خودرو درصدی از ارزش خودرو تعیین میشود. تاریخ فوت، ملاک تعیین قانون حاکم است.
جمع بندی
مالیات بر ارث در نظام حقوقی و مالی ایران، از حیث رعایت حقوق وراث و وصول درآمدهای دولتی، اهمیت بسزایی دارد. فصل سیزدهم قانون مالیاتهای مستقیم سازوکار دقیقی را برای ارزیابی داراییهای متوفی، محاسبه مالیات و صدور گواهی مالیاتی تعیین میکند. وراث موظفاند طی یک سال پس از فوت، اظهارنامه مالیات بر ارث خود را تسلیم کرده و با رعایت قوانین، مالیات مربوط را پرداخت کنند. عدم رعایت این تکلیف قانونی، مانع از انتقال رسمی اموال متوفی شده و ممکن است جرایم سنگینی را به همراه داشته باشد.
- شناخت صحیح طبقات وراث و نوع دارایی اهمیت ویژهای در تعیین نرخ مالیات بر ارث دارد.
- ارزش دارایی، بر اساس قیمت روز فوت محاسبه میشود و بدهیها و هزینههای کفن و دفن نیز از آن کسر میگردد.
- بدون دریافت گواهی مالیاتی (موضوع ماده 26 یا 34)، نقلوانتقال رسمی اموال متوفی امکانپذیر نیست.
- تأخیر یا کتمان داراییها جریمه دارد و ممکن است مشکلات حقوقی جدی برای وراث به وجود آورد.
در نهایت، توصیه میشود در صورت مواجهه با پیچیدگیها یا مبالغ بالای ماترک، از کارشناسان رسمی دادگستری یا وکلای مجرب در حوزه مالیات بر ارث کمک گرفته شود تا ضمن جلوگیری از اشتباه در محاسبه و اظهار دارایی، از تحمیل جرایم و محدودیتهای قانونی جلوگیری شود.
مهلت ارسال اظهارنامه مالیات بر ارث چقدر است و عدم رعایت آن چه تبعاتی دارد؟
وراث موظفاند حداکثر ظرف یک سال از تاریخ فوت متوفی، اظهارنامه مالیات بر ارث را تسلیم کنند و در صورت تأخیر، طبق ماده ۱۹۲ قانون مالیاتهای مستقیم، با جرایم (۱۰ تا ۳۰ درصد مالیات متعلقه) و همچنین محدودیت در انتقال رسمی اموال مواجه میشوند.
در اظهارنامه مالیات بر ارث چه اطلاعات و مدارکی باید به اداره مالیاتی ارائه شود؟
در اظهارنامه مالیات بر ارث باید فهرست کامل اموال و بدهیهای متوفی، هزینههای کفن و دفن، مدارک مالکیت داراییها، گواهی فوت، مدارک هویتی وراث و متوفی، گواهی انحصار وراثت، در صورت وجود رونوشت وصیتنامه، اسناد مطالبات و بدهیها و مدارک محل سکونت متوفی و مستندات اموال ابرازی ضمیمه و ارائه شود.
ارزشگذاری اموال و ماترک برای محاسبه مالیات بر ارث بر چه مبنایی انجام میشود؟
مبنای ارزیابی در مالیات بر ارث، قیمت روز فوت متوفی است؛ املاک بر اساس ارزش منطقهای، عرف بازار و در صورت لزوم نظر کارشناس رسمی، سهام بر اساس قیمت زمان فوت یا میانگین نزدیک به آن، وسایل نقلیه طبق جداول قیمتگذاری یا استعلام رسمی و سپردههای بانکی بر مبنای اصل سپرده بههمراه سود متعلقه تا تاریخ فوت تقویم میشوند.
گواهی مالیاتی موضوع ماده ۲۶ و ۳۴ در مالیات بر ارث چه نقشی در نقل و انتقال رسمی اموال متوفی دارد؟
صدور گواهی مالیاتی موضوع ماده ۲۶ و گواهی مرتبط با ماده ۳۴ شرط اصلی انتقال رسمی اموال متوفی است و بدون این گواهیها، ادارات ثبت، دفاتر اسناد رسمی، بانکها و سایر مؤسسات حق انتقال، تقسیم یا تحویل اموال به وراث را ندارند و نقل و انتقال بعدی با موانع قانونی و حتی عواقب حقوقی و کیفری مواجه میشود.
مراحل اداری مالیات بر ارث از انحصار وراثت تا صدور سند تکبرگ به نام وراث به چه ترتیب است؟
ابتدا باید گواهی انحصار وراثت از طریق دفترخانه، دفاتر خدمات قضایی و شورای حل اختلاف اخذ شود، سپس وراث با تشکیل پرونده مالیاتی، تسلیم اظهارنامه و ارزیابی ماترک، مالیات بر ارث را پرداخت و مفاصاحساب دریافت میکنند و در نهایت با ارائه گواهی مالیاتی و مفاصاحساب به دفترخانه، مدارک به اداره ثبت ارسال و سند تکبرگ اموال به نام وراث صادر میشود.
دیدگاهتان را بنویسید