مزایای مستمر و غیر مستمر در قانون کار
مزایای مستمر و غیر مستمر بخش مهمی از حقوق و دستمزد کارکنان را تشکیل میدهند. هر فرد شاغل ممکن است. علاوه بر حقوق پایه یا مزد اصلی، مبالغ یا امکانات دیگری را از کارفرما دریافت کند. این پرداخت ها میتوانند نقدی باشند، مثل مبلغی که به حساب کارمند واریز میشود، یا غیرنقدی باشند، مثل مسکن، خودرو، بن کالا، خواربار یا خدمات رفاهی.
نوع مزایا روی فیش حقوقی، قرارداد کار، حکم حقوقی، محاسبه بیمه، ارسال لیست مالیات حقوق، ثبت حسابداری و حتی اختلافات احتمالی میان کارگر و کارفرما اثر دارد. مزایا از دو زاویه اصلی بررسی میشوند؛ از نظر استمرار در پرداخت و از نظر نوع پرداخت. از نظر استمرار، مزایا به دو گروه مستمر و غیر مستمر تقسیم میشوند. در این مقاله سرای حسابدار مزایای مستمر و غیر مستمر در قانون کار را بررسی میکنیم.
انواع مزد در قانون کار
🔹مزد ساعتی: مزدی که با ساعات انجام کار ارتباط دارد.
🔹کارمزد: مزدی که با توجه به میزان انجام کار یا محصول تولید شده تعیین میشود.
🔹کارمزد ساعتی: مزدی که بر اساس میزان انجام کار یا محصول تولید شده در زمان معین محاسبه میشود.
مزایای مستمر چیست؟
مزایای مستمر، پرداخت هایی هستند که به صورت منظم، ماهانه و پیوسته به کارگر یا کارمند تعلق میگیرند. این مزایا معمولاً قابل پیش بینی هستند و مبلغ آنها طبق قانون کار، قرارداد کار یا حکم حقوقی مشخص میشود. ویژگی اصلی مزایای مستمر این است که در هر دوره حقوق و دستمزد تکرار میشوند. به همین دلیل، معمولاً در فیش حقوقی و حکم حقوقی پرسنل ثبت میشوند. این مزایا میتوانند نقدی یا غیرنقدی باشند. وقتی یک مزیت هر ماه و به شکل منظم پرداخت میشود، در گروه مزایای مستمر قرار میگیرد. این استمرار در پرداخت باعث میشود که مزایای مستمر در محاسبات حقوق، بیمه و مالیات جایگاه مشخصی داشته باشند.
ویژگی های مزایای مستمر
🔹در هر ماه به صورت منظم پرداخت میشوند.
🔹مبلغ آن ها معمولاً پیش بینی پذیر است.
🔹در حکم حقوقی یا فیش حقوقی کارکنان ذکر میشوند.
🔹میتوانند نقدی یا غیرنقدی باشند.
🔹ممکن است بر اساس قرارداد کار، قانون کار یا شرایط شغلی مشخص شوند.
۱۰ نمونه مهم از مزایای مستمر
در میان مزایایی که به صورت مستمر برای کارکنان مطرح میشوند، موارد زیر از نمونه های مهم و شناخته شده هستند:
🔹حق جذب
🔹فوق العاده شغل
🔹حق سختی کار
🔹حق سرپرستی
🔹فوق العاده کسر صندوق
این موارد در گروه مزایایی قرار میگیرند که میتوانند به صورت مستمر به کارکنان تعلق بگیرند. برخی از آن ها بر اساس قانون کار و برخی دیگر بر اساس نوع شغل، شرایط کار، قرارداد یا حکم حقوقی پرسنل مطرح میشوند.
ثبت نام دوره رایگان حقوق و دستمزد
مزایای غیر مستمر چیست؟
مزایای غیر مستمر به پرداخت هایی گفته میشود که به صورت مقطعی، موردی، مناسبتی یا غیرمنظم به کارگر یا کارمند پرداخت میشوند. این مزایا معمولاً در همه ماه های سال تکرار نمیشوند و ممکن است فقط در برخی ماه ها به فرد شاغل تعلق بگیرند. ویژگی مهم مزایای غیرمستمر این است که پرداخت آن ها روال ثابت ماهانه ندارد. گاهی این مزایا به عملکرد فرد، مناسبت های خاص، شرایط ویژه، پایان خدمت یا تحقق یک موضوع مشخص وابسته هستند. برای نمونه، ممکن است اضافه کاری در چند ماه پشت سر هم پرداخت شود، اما چون مبلغ آن از قبل قابل پیشبینی نیست و در پایان ماه بر اساس کارکرد مشخص میشود، در گروه مزایای غیر مستمر قرار میگیرد.
ویژگی های مزایای غیر مستمر
🔹پرداخت آن ها منظم و ثابت نیست.
🔹در همه ماه های سال تکرار نمیشوند.
🔹مبلغ آن ها معمولاً از قبل قابل پیش بینی نیست.
🔹ممکن است بر اساس عملکرد، مناسبت یا شرایط خاص پرداخت شوند.
🔹برخی از آن ها در پایان خدمت یا در مناسبت های مشخص پرداخت میشوند.
۱۰ نمونه مهم از مزایای غیر مستمر
برخی مزایا در قانون کار و مالیات در گروه مزایای غیر مستمر قرار میگیرند. نمونه های مهم این مزایا عبارت اند از:
🔹 اضافه کاری
🔹حق سنوات
🔹عیدی
🔹پاداش آخر سال
🔹پاداش انجام کار
🔹پاداش های موردی مانند پاداش فروش یا عملکرد
🔹پرداخت هایی برای تهیه لباس
🔹پرداخت هایی برای درمان و معالجه
🔹بهره وری
🔹خسارت اخراج
این پرداخت ها ممکن است در برخی ماه ها وجود داشته باشند و در برخی ماه ها پرداخت نشوند. به همین دلیل، ثبت درست آن ها در فیش حقوقی و تفکیک آن ها از مزایای مستمر اهمیت دارد.
مزایای مستمر و غیر مستمر غیر نقدی
✅ مزایای مستمر غیرنقدی
مزایای مستمر همیشه نقدی نیستند. گاهی کارفرما به جای پرداخت مستقیم وجه نقد، امکانات یا کالا هایی را به صورت مستمر در اختیار کارکنان قرار میدهد. این موارد در گروه مزایای مستمر غیر نقدی قرار میگیرند مانند:
- استفاده از مسکن با اثاثیه یا بدون اثاثیه
- استفاده از اتومبیل اختصاصی یا خودرو واگذار شده از طرف کارفرما، با راننده یا بدون راننده
- بن کالا یا خواربار
- سایر مزایای غیر نقدی مشابه که به صورت مستمر از طرف تعاونی ها یا فروشگاه های طرف قرارداد در اختیار پرسنل قرار میگیرد
✅ مزایای غیر مستمر غیرنقدی
مزایای غیر مستمر غیر نقدی، بخش دیگری از بسته جبران خدمات کارکنان هستند. این مزایا به صورت پول نقد پرداخت نمیشوند، اما در برخی مناسبت ها یا شرایط خاص در اختیار کارکنان قرار میگیرند.
- لباس
- هدیه روز کارگر
- هدیه نوروز
- هدیه تولد
- بن خرید کالا
- بن تخفیف
- کوپن فروشگاه های طرف قرارداد
جدول مزایای مستمر و غیر مستمر
| نوع مزایا | معیار اصلی | نمونههای موجود | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| مزایای مستمر | پرداخت منظم، ماهانه و قابل پیشبینی | حق مسکن، حق اولاد، حق تأهل، بن کارگری، نوبتکاری، حق جذب | معمولاً در حکم حقوقی و فیش حقوقی ذکر میشود |
| مزایای غیر مستمر | پرداخت مقطعی، مناسبتی یا وابسته به کارکرد | اضافهکاری، عیدی، سنوات، پاداش آخر سال، بازخرید مرخصی، خسارت اخراج | ممکن است در برخی ماهها پرداخت شود و در برخی ماهها پرداخت نشود |
| مزایای مستمر غیرنقدی | ارائه منظم مزیت غیرپولی | مسکن، خودرو واگذارشده، بن کالا، خواربار | اگر بهصورت مستمر ارائه شود، در گروه مزایای مستمر قرار میگیرد |
| مزایای غیر مستمر غیرنقدی | ارائه موردی یا مناسبتی مزیت غیرپولی | هدیه نوروز، هدیه تولد، لباس، سبد کالا، تور تشویقی | گزارش نکردن صحیح آنها در رسیدگی بیمهای یا مالیاتی میتواند مشکلساز شود |
| مزایای نقدی | پرداخت وجه نقد یا واریز به حساب | حق اولاد، حق مأموریت، پاداش، اضافهکاری | میتواند مستمر یا غیرمستمر باشد |
| مزایای غیرنقدی | پرداخت به شکل کالا، خدمات یا امکان استفاده | منزل، خودرو، بن، خواربار، اقلام غیرنقدی | نوع استمرار در پرداخت، دستهبندی نهایی آن را مشخص میکند |
مزایا در حقوق و دستمزد چه جایگاهی دارد؟
هر نوع پرداختی به جز مزد ماهانه، حقوق پایه یا حقوق مبنا، در گروه مزایا قرار میگیرد. کارگر یا کارمند علاوه بر مزد یا حقوق اصلی، ممکن است به اعتبار قرارداد کار یا شرایط شغلی خود، دریافتی های دیگری هم داشته باشد. این دریافتی ها همان مزایا هستند. در حسابداری حقوق و دستمزد، حقوق و مزایا میتواند یکی از مهم ترین هزینه های شرکت باشد. میزان این هزینه به اندازه کسبوکار، تعداد کارکنان و نوع پرداخت ها بستگی دارد. به همین دلیل، محاسبه دقیق حقوق، مزایای مستمر و مزایای غیر مستمر و ثبت درست آن ها در سیستم حسابداری اهمیت زیادی دارد.
اهمیت تفکیک مزایای مستمر و غیر مستمر
تفکیک مزایای مستمر و غیر مستمر فقط یک دسته بندی ساده نیست. این تفکیک باعث شفافیت بیشتر در قرارداد های کاری، احکام حقوقی و فیش های حقوقی میشود. وقتی نوع مزایا به درستی مشخص باشد، هم کارفرما تصویر دقیق تری از تعهدات پرداختی خود دارد و هم کارگر بهتر میداند چه دریافتی هایی به صورت ثابت و چه مواردی به صورت مقطعی به او تعلق میگیرد.
این موضوع در لیست بیمه نیز اهمیت دارد. اگر مزایای غیر مستمر به درستی از مزایای مستمر جدا نشوند و در لیست بیمه به عنوان مزایای مستمر مشمول ثبت شوند، ممکن است در ماه های بعد مشکل ایجاد شود. دلیل آن این است که مزایای غیر مستمر در ماه های بعد ممکن است پرداخت نشوند و این موضوع باعث کاهش حقوق ثبت شده شود. در چنین شرایطی، تأمین اجتماعی این کاهش حقوق را قبول ندارد.
تفکیک صحیح مزایا از نظر مالیاتی نیز اهمیت دارد. برخی مزایای غیر نقدی مناسبتی، مانند پرداختی بابت زاد روز، اعیاد و مناسبت ها، مشمول بیمه و مالیات نیستند. بنابر این، طبقه بندی درست این مزایا میتواند از هزینه های بیمه ای و مالیاتی غیر ضروری جلوگیری کند.
مزایای مستمر و غیر مستمر مشمول بیمه
در بحث بیمه، نوع پرداخت و استمرار آن اهمیت زیادی دارد. بهطور معمول، مزایایی که به صورت مناسبتی و غیر مستمر پرداخت میشوند، مانند هدایای مناسبتی، سود سالانه و حق مأموریت، در صورت پرداخت مناسبتی و غیر مستمر از بیمه معاف هستند. اما نکته مهم این است که عنوان پرداخت به تنهایی تعیین کننده نیست. اگر یک پرداخت که ظاهراً نام پاداش یا مزیت مناسبتی دارد، به صورت ثابت و ماهانه پرداخت شود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً غیر مستمر دانست. برای مثال، اگر مبلغ ثابتی تحت عنوان پاداش هر ماه پرداخت شود، با وجود اینکه نام آن پاداش است، چون پرداخت آن مستمر و منظم شده، مشمول بیمه میشود.
بنابر این در مزایای مستمر و غیر مستمر مشمول بیمه، معیار اصلی فقط نام مزایا نیست؛ استمرار یا عدم استمرار در پرداخت هم نقش تعیین کننده دارد. همین نکته باعث میشود کارفرما و حسابدار هنگام تنظیم لیست بیمه، مزایا را با دقت بیشتری طبقه بندی کنند.
مزایای مستمر و غیر مستمر مشمول مالیات
مزایای مستمر معمولاً درآمد ثابت و منظم محسوب میشوند و مالیات آن ها در لیست مالیات حقوق هر ماه محاسبه و کسر میشود. از طرف دیگر، در محاسبه مالیات حقوق، کل درآمد و مزایای مستمر و غیر مستمر قبل از اعمال کسورات مبنای محاسبه قرار میگیرد. بنابر این کسوراتی مانند حق بیمه، مساعده و وام تأثیری بر محاسبه درآمد مشمول مالیات ندارند.
با این حال، برخی مزایای غیر مستمر تحت شرایطی معاف از مالیات معرفی شدهاند. مواردی مانند سنوات، خسارت اخراج، حقوق ایام مرخصی استفاده نشده، حقوق بازنشستگی تأمین اجتماعی، وظیفه، مستمری و بازخرید خدمت یا مستمری پرداختی به وراث در این گروه آمدهاند.
ثبت مزایا در لیست مالیات حقوق
در ارسال لیست مالیات حقوق، مزایای رفاهی و انگیزشی مانند حق مسکن، حق اولاد، حق تأهل، بن کارگری و موارد مشابه باید در کادر ۱۳ جدول حقوق و مزایای مستمر و غیر مستمر نقدی و غیر نقدی وارد شود. این موضوع نشان میدهد که در لیست مالیات حقوق، فقط حقوق پایه اهمیت ندارد؛ بلکه مزایای نقدی، غیر نقدی، مستمر و غیر مستمر نیز باید به درستی ثبت و گزارش شوند.
مزایای مستمر و غیر مستمر در قانون مدیریت خدمات کشوری
در قانون مدیریت خدمات کشوری، تعریف مستقلی از مزایای مستمر و غیر مستمر ارائه نشده و این مزایا به صورت احصائی مشخص شدهاند. مطابق تبصره ماده ۷۶ قانون مدیریت خدمات کشوری، سقف حقوق ثابت و فوق العاده های مستمر نباید از هفت برابر حداقل حقوق ثابت و فوق العاده های مستمر تجاوز کند. در همین تبصره، فوق العاده های مذکور در بند های ۲، ۳ و ۵ ماده ۶۸، فوق العاده مستمر تلقی شدهاند.
بر اساس این تبصره، فوق العاده ایثارگری، فوق العاده سختی کار و کار در محیط های غیرمتعارف و فوق العاده شغل، جزو فوق العاده های مستمر محسوب میشوند و سایر فوق العاده های این قانون، غیر مستمر تلقی میگردند.
نرم افزار حقوق و دستمزد مدیریت مزایا
در سیستم های حقوق و دستمزد، امکان تعریف و پیاده سازی انواع مزایای مستمر و غیرمستمر وجود دارد. این امکان به حسابدار کمک میکند آیتم های مختلف فیش حقوقی را معرفی کند، برای آن ها فرمول تعریف کند و گزارش های قانونی مورد نیاز را تهیه نماید.
در نرم افزار های حقوق و دستمزد، مواردی مانند معرفی آیتم های کارکردی در محاسبه حقوق، صدور و ویرایش احکام پرسنلی، طبقه بندی مشاغل در احکام، ثبت وام و تقسیط، نمایش در فیش حقوقی و تهیه گزارش بیمه برای حسابداران در نظر گرفته شده است. وقتی مزایا به درستی در سیستم حقوق و دستمزد تعریف شوند، مدیریت پرداخت ها دقیقتر انجام میشود و گزارش گیری برای بیمه، مالیات و امور داخلی شرکت نظم بیشتری پیدا میکند.
شکایت بابت پرداخت نشدن مزایای مستمر
اگر کارفرما در پرداخت مزایای مستمر کارگر کوتاهی کند، کارگر میتواند موضوع را پیگیری کند. در چنین شرایطی، کارگر میتواند به هیأت تشخیص اداره کار مراجعه کرده و درخواست خود را مطرح کند. این موضوع نشان میدهد که مزایای مستمر، در صورت تعلق، فقط یک پرداخت اختیاری یا سلیقهای نیستند و در صورت پرداخت نشدن، امکان پیگیری از مسیر مربوط وجود دارد.
جمع بندی
مزایای مستمر و غیر مستمر، بخش مهمی از نظام حقوق و دستمزد هستند. مزایای مستمر پرداخت هایی منظم، ماهانه و قابل پیش بینی اند که معمولاً در حکم حقوقی و فیش حقوقی کارکنان ثبت میشوند. در مقابل، مزایای غیرمستمر پرداخت هایی مقطعی، مناسبتی یا وابسته به کارکرد هستند که ممکن است در برخی ماه ها پرداخت شوند و در برخی ماه ها وجود نداشته باشند.
این مزایا از نظر نوع پرداخت نیز به نقدی و غیرنقدی تقسیم میشوند. مسکن، خودرو، بن کالا، خواربار، هدایا، سبد کالا، لباس و خدمات رفاهی میتوانند بسته به نحوه و زمان ارائه، در گروه مزایای مستمر یا غیرمستمر غیرنقدی قرار بگیرند.
تفکیک درست مزایا در قرارداد، فیش حقوقی، لیست بیمه و لیست مالیات حقوق اهمیت زیادی دارد. این تفکیک به شفافیت پرداخت ها کمک میکند، مانع اختلافات کارگر و کارفرما میشود و از بروز مشکلات بیمهای و مالیاتی جلوگیری میکند. برای حسابداران و کارفرمایان، شناخت دقیق این دسته بندی یکی از پایه های مهم محاسبه صحیح حقوق و دستمزد است.
سوالات متداول
کدام پرداخت ها معمولاً در گروه مزایای مستمر قرار میگیرند؟
پرداخت هایی مانند حق مسکن، حق اولاد، حق تأهل، بن کارگری، نوبت کاری، حق جذب و فوق العاده شغل در گروه مزایای مستمر مطرح میشوند.
اضافه کاری جزو مزایای مستمر است یا غیر مستمر؟
اضافه کاری در گروه مزایای غیر مستمر قرار میگیرد، چون مبلغ آن از قبل ثابت و قابل پیش بینی نیست و معمولاً بر اساس کارکرد مشخص میشود.
اگر پاداش هر ماه پرداخت شود، باز هم غیرمستمر محسوب میشود؟
اگر مبلغی با عنوان پاداش به صورت ثابت و ماهانه پرداخت شود، به دلیل استمرار در پرداخت، مشمول بیمه محسوب میشود.
مزایای مستمر و غیر مستمر مشمول مالیات چه تفاوتی دارند؟
مزایای مستمر معمولاً در لیست مالیات حقوق هر ماه محاسبه میشوند، اما برخی مزایای غیرمستمر تحت شرایطی معاف از مالیات هستند.
مزایای غیرمستمر غیرنقدی باید در لیست ها ثبت شوند؟
بله، گزارش نکردن صحیح مزایای غیر مستمر غیر نقدی در رسیدگی مالیاتی یا بازرسی بیمه میتواند باعث ایجاد جریمه شود.
دیدگاهتان را بنویسید