سرقفلی در حسابداری چیست؟

سرقفلی در حسابداری معمولاً به دو نوع «مثبت» و «منفی» طبقه‌ بندی می‌شود:

1️⃣ سرقفلی مثبت:
زمانی شکل می‌گیرد که مبلغ پرداختی برای خرید یک شرکت یا واحد تجاری، بیش از ارزش دفتری یا منصفانه خالص دارایی‌ های آن باشد. این سناریو اغلب در کسب‌وکار های موفق با شهرت خوب رخ می‌دهد.

📍 مثال: شرکتی دارای خالص دارایی‌ های ۱۰۰ میلیون تومان (ارزش روز) است، اما خریدار برای مالکیت کامل آن ۱۵۰ میلیون تومان می‌پردازد. تفاوت ۵۰ میلیون تومانی، سرقفلی مثبت است.

2️⃣ سرقفلی منفی:
در شرایطی به وجود می‌آید که قیمت خرید شرکت یا بنگاه تجاری، کمتر از ارزش دفتری خالص دارایی‌ های آن باشد. این اتفاق معمولاً حاکی از مشکلات یا شرایط بحرانی شرکت است؛ مانند بدهی‌ های سنگین، ورشکستگی یا نیاز مبرم مالک به فروش سریع.

📍 مثال: شرکتی با خالص دارایی مشهود به ارزش ۱ میلیارد تومان، تنها با ۸۰۰ میلیون تومان به فروش می‌رسد. مازاد ۲۰۰ میلیون تومانی (۱ میلیارد منهای ۸۰۰ میلیون) سرقفلی منفی است.

3️⃣ سرقفلی واقعی: مبلغی است که هنگام اجاره ملک تجاری در ابتدای قرارداد از مستأجر دریافت می‌شود و در دفاتر اسناد رسمی هم قابل ثبت است؛ با این پرداخت، مستأجر امتیاز یا حقوق مشخصی در ملک به دست می‌آورد.

4️⃣ سرقفلی مجازی: ارزشی است که مستأجر در طول مدت اجاره با فعالیت موفق، جذب مشتری و رونق کسب‌وکار به ملک اضافه می‌کند و معمولاً به‌ طور رسمی در دفاتر ثبت نمی‌شود. با این‌ حال، همین ارزش می‌تواند در تمدید یا انتقال محل، امتیاز بیشتری برای مستأجر به همراه داشته باشد.