sarayehesabdar-logo
  • دوره های آموزشی
    • حسابداری
      • دوره جامع صفر تا صد حسابداری ویژه بازار کار
      • دوره عملی حسابداری ویژه بازار کار
      • دوره آموزش پیشرفته حقوق و دستمزد
      • دوره اکسل در حسابداری
      • دوره آموزش حسابداری مقدماتی
      • دوره آموزش نرم افزار پارسیان
      • دوره دفاتر تجاری الکترونیک
      • دوره هوش مصنوعی در حسابداری
      • دوره تجزیه و تحلیل صورت های مالی
      • دوره استانداردهای حسابداری ایران
      • دوره عالی مشاور مالیاتی
      • دوره سامانه جامع تجارت
      • دوره پرورش مدیر مالی
      • دوره حسابداری صنعتی
      • دوره حسابداری پیمانکاری
      • دوره وکیل کار
      • دوره آمادگی آزمون مشاوران رسمی مالیاتی
    • مدیریت و کسب و کار
      • دوره هوش مصنوعی در کسب و کار
      • دوره جامع کوچینگ کسب و کارها
      • دوره DBA
      • دوره MBA
    • دوره ICDL
  • محصولات آموزشی
    • کتاب قوانین مالیاتی 1404
    • کتاب آموزشی نرم افزار حسابداری سپیدار+ ارسال رایگان
    • نسخه آموزشی نرم افزار حسابداری سپیدار+ ارسال رایگان
    • پکیج کامل آموزش نرم افزار سپیدار کتاب و نسخه آموزشی سپیدار سیستم+ارسال رایگان
  • آموزش حسابداری
    • آموزش حسابداری در اصفهان
    • آموزش مالیاتی در اصفهان
    • استاندارد های حسابداری ایران
    • آموزش حقوق دستمزد در اصفهان
  • مقالات آموزشی
    • آموزش حسابداری
    • آموزش نرم افزار حسابداری
      • آموزش نرم افزار پارسیان
      • آموزش نرم افزار سپیدار
    • آموزش مالیاتی و ارزش افزوده
    • آموزش حقوق و دستمزد و قانون کار
  • ارتباط با سرای حسابدار
    • ارتباط با ما
    • درخواست مشاوره رایگان
    • درباره‌ی‌ ما
  • دوره های آموزشی
    • حسابداری
      • دوره جامع صفر تا صد حسابداری ویژه بازار کار
      • دوره عملی حسابداری ویژه بازار کار
      • دوره آموزش پیشرفته حقوق و دستمزد
      • دوره اکسل در حسابداری
      • دوره آموزش حسابداری مقدماتی
      • دوره آموزش نرم افزار پارسیان
      • دوره دفاتر تجاری الکترونیک
      • دوره هوش مصنوعی در حسابداری
      • دوره تجزیه و تحلیل صورت های مالی
      • دوره استانداردهای حسابداری ایران
      • دوره عالی مشاور مالیاتی
      • دوره سامانه جامع تجارت
      • دوره پرورش مدیر مالی
      • دوره حسابداری صنعتی
      • دوره حسابداری پیمانکاری
      • دوره وکیل کار
      • دوره آمادگی آزمون مشاوران رسمی مالیاتی
    • مدیریت و کسب و کار
      • دوره هوش مصنوعی در کسب و کار
      • دوره جامع کوچینگ کسب و کارها
      • دوره DBA
      • دوره MBA
    • دوره ICDL
  • محصولات آموزشی
    • کتاب قوانین مالیاتی 1404
    • کتاب آموزشی نرم افزار حسابداری سپیدار+ ارسال رایگان
    • نسخه آموزشی نرم افزار حسابداری سپیدار+ ارسال رایگان
    • پکیج کامل آموزش نرم افزار سپیدار کتاب و نسخه آموزشی سپیدار سیستم+ارسال رایگان
  • آموزش حسابداری
    • آموزش حسابداری در اصفهان
    • آموزش مالیاتی در اصفهان
    • استاندارد های حسابداری ایران
    • آموزش حقوق دستمزد در اصفهان
  • مقالات آموزشی
    • آموزش حسابداری
    • آموزش نرم افزار حسابداری
      • آموزش نرم افزار پارسیان
      • آموزش نرم افزار سپیدار
    • آموزش مالیاتی و ارزش افزوده
    • آموزش حقوق و دستمزد و قانون کار
  • ارتباط با سرای حسابدار
    • ارتباط با ما
    • درخواست مشاوره رایگان
    • درباره‌ی‌ ما
  • دوره های آموزشی
    • حسابداری
      • دوره جامع صفر تا صد حسابداری ویژه بازار کار
      • دوره عملی حسابداری ویژه بازار کار
      • دوره آموزش پیشرفته حقوق و دستمزد
      • دوره اکسل در حسابداری
      • دوره آموزش حسابداری مقدماتی
      • دوره آموزش نرم افزار پارسیان
      • دوره دفاتر تجاری الکترونیک
      • دوره هوش مصنوعی در حسابداری
      • دوره تجزیه و تحلیل صورت های مالی
      • دوره استانداردهای حسابداری ایران
      • دوره عالی مشاور مالیاتی
      • دوره سامانه جامع تجارت
      • دوره پرورش مدیر مالی
      • دوره حسابداری صنعتی
      • دوره حسابداری پیمانکاری
      • دوره وکیل کار
      • دوره آمادگی آزمون مشاوران رسمی مالیاتی
    • مدیریت و کسب و کار
      • دوره هوش مصنوعی در کسب و کار
      • دوره جامع کوچینگ کسب و کارها
      • دوره DBA
      • دوره MBA
    • دوره ICDL
  • محصولات آموزشی
    • کتاب قوانین مالیاتی 1404
    • کتاب آموزشی نرم افزار حسابداری سپیدار+ ارسال رایگان
    • نسخه آموزشی نرم افزار حسابداری سپیدار+ ارسال رایگان
    • پکیج کامل آموزش نرم افزار سپیدار کتاب و نسخه آموزشی سپیدار سیستم+ارسال رایگان
  • آموزش حسابداری
    • آموزش حسابداری در اصفهان
    • آموزش مالیاتی در اصفهان
    • استاندارد های حسابداری ایران
    • آموزش حقوق دستمزد در اصفهان
  • مقالات آموزشی
    • آموزش حسابداری
    • آموزش نرم افزار حسابداری
      • آموزش نرم افزار پارسیان
      • آموزش نرم افزار سپیدار
    • آموزش مالیاتی و ارزش افزوده
    • آموزش حقوق و دستمزد و قانون کار
  • ارتباط با سرای حسابدار
    • ارتباط با ما
    • درخواست مشاوره رایگان
    • درباره‌ی‌ ما
۰ تومان 0 سبد خرید

کسورات حقوق و دستمزد

آموزش حقوق و دستمزد و قانون کار
کسورات حقوق و دستمزد

در هر سازمان یا کسب‌وکاری، پرداخت حقوق و دستمزد یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های مالی محسوب می‌شود. در این میان، وجود کسورات حقوق و دستمزد باعث می‌شود مبلغ خالص دریافتی کارکنان با آنچه در قرارداد یا توافق اولیه مشاهده می‌کنند متفاوت باشد. عدم آشنایی دقیق با انواع کسورات و شیوهٔ محاسبهٔ آن‌ها ممکن است به بروز اختلافات، نارضایتی‌ها یا حتی جریمه‌های قانونی منجر شود. بنابراین، آگاهی از همهٔ زوایای این موضوع – هم برای کارگر یا کارمند و هم برای کارفرما – ضروری است.

در نظام پرداخت، مبلغی که کارکنان در نهایت دریافت می‌کنند نتیجه‌ی حقوق ناخالص منهای کسورات حقوق و دستمزد است؛ کسوراتی که یا قانون آن‌ها را الزام کرده یا بر پایه‌ی توافق بین کارگر و کارفرما شکل می‌گیرند. آگاهی دقیق از این ساختار، هم برای کارکنان و هم برای کارفرمایان ضروری است؛ زیرا محاسبه و اعمال درستِ کسورات قانونی از دستمزد و سایر ردیف‌ها، از بروز اختلافات، جرایم مالیاتی و اشکالات بیمه‌ای جلوگیری می‌کند و شفافیت پرداخت را افزایش می‌دهد.

کسورات حقوق و دستمزد

کسورات حقوق و دستمزد به مبالغی گفته می‌شود که در زمان محاسبهٔ فیش حقوقی کارکنان، از حقوق ناخالص آنها کسر و به حساب نهادهای قانونی (مانند ادارهٔ مالیات، سازمان تأمین اجتماعی، صندوق اجرا) یا براساس توافق با کارفرما به حساب‌های مختلف واریز می‌گردد. این موضوع در مادهٔ ۴۵ قانون کار به‌صراحت ذکر شده و می‌تواند ناشی از سه عامل باشد :

1️⃣ حکم یا مصوبهٔ قانونی (نظیر مالیات، بیمه)،

2️⃣ حکم مراجع قضایی (مثلاً بابت جریمه و بدهی)،

3️⃣ توافق کارگر و کارفرما (مثل اقساط وام، بیمهٔ تکمیلی و…).

آشنایی با این کسورات اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا اگر کارگر یا کارمند بداند دقیقاً چه مبالغی، چرا و به چه میزان از دریافتی‌اش کسر می‌شود، نارضایتی‌ها و ابهامات تا حد زیادی کاهش می‌یابد. همچنین کارفرمایان نیز با شناخت مقررات و ضوابط، می‌توانند از جریمه‌ها و مشکلات قانونی جلوگیری کنند.

📌  این کسورات می‌تواند :

  • به‌حکم قانون (مانند بیمه و مالیات) الزامی باشد؛
  • یا به‌موجب توافق طرفین (مانند اقساط وام، مساعده، بیمه تکمیلی) اعمال شود؛
  • یا به دستور مراجع قضایی و از مسیرهایی مثل صندوق اجرا کسر گردد.

تفاوت حقوق ناخالص و حقوق خالص

برای درک بهتر ماجرای کسورات، ابتدا باید فرق میان حقوق ناخالص و حقوق خالص را توضیح داد :

1️⃣ حقوق ناخالص
تمام مبالغ و پرداختی‌هایی است که فرد طبق قرارداد کاری استحقاق دریافت آن را دارد؛ اعم از حقوق پایه، بن، فوق‌العاده‌ها، اضافه‌کاری، حق مأموریت (در صورت مشمول بودن)، پاداش و… . این مبلغ پیش از کسر هرگونه مالیات، بیمه یا اقساط توافقی محاسبه می‌شود.

2️⃣ حقوق خالص
پس از اینکه کسورات قانونی (نظیر حق بیمهٔ تأمین اجتماعی یا مالیات) و موارد توافقی (مثلاً اقساط وام یا بیمهٔ تکمیلی) از حقوق ناخالص کسر شد، عدد باقیمانده را حقوق خالص یا دریافتی نهایی می‌نامند. رقم مزبور در انتهای فیش حقوقی درج شده و همان مبلغی است که کارکنان در عمل دریافت می‌کنند.

📌  فرمول‌های مرجع :

  • حقوق ناخالص = حقوق پایه + اضافه‌کاری + پاداش‌ها + سایر مزایا
  • حقوق خالص = حقوق ناخالص − (مالیات‌ها + بیمه‌ها + سایر کسورات)
کسورات حقوق و دستمزد

انواع کسورات حقوق و دستمزد

به‌طورکلی، انواع کسورات را می‌توان در دو گروه اصلی تقسیم کرد :

1️⃣ کسورات توافقی

کسورات توافقی مبالغی است که براساس تفاهم دوطرفه بین کارگر و کارفرما از حقوق کسر می‌شود. طبق مادهٔ ۴۵ قانون کار، چنانچه کارگر به‌صورت مکتوب یا حتی شفاهی با کارفرما توافق کند که ماهانه مبلغی از حقوق او برداشت گردد، کارفرما موظف است در زمان محاسبهٔ حقوق، آن را اعمال نماید. از جمله نمونه‌های مهم کسورات توافقی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اقساط وام : در بسیاری از شرکت‌ها یا سازمان‌ها، کارکنان وام مسکن یا ضروری دریافت می‌کنند و اقساط آن طبق توافق هر ماه از حقوقشان کسر می‌شود.
  • بدهی به شرکت تعاونی : اگر کارگر یا کارمند خرید نسیه از تعاونی داشته باشد یا وامی دریافت کرده باشد، قسط آن از فیش حقوقی کسر خواهد شد.
  • مساعده : در صورت پرداخت بخشی از حقوق همان ماه پیش از موعد رسمی، در فیش حقوقی پایان ماه جزو کسورات قید می‌گردد.
  • پیش‌پرداخت حقوق : مشابه مساعده است اما ممکن است در ابتدای دوره یا پیش از انجام کار نیز صورت گیرد و در انتهای ماه، کل آن از حقوق کسر می‌شود.
  • بیمهٔ درمانی تکمیلی : اگر کارکنان تمایل به استفاده از بیمهٔ تکمیلی داشته باشند، هزینهٔ آن با موافقت‌شان از حقوق‌شان کسر می‌شود.
  • حق عضویت در نهادها : عضویت در صندوق تعاون، انجمن‌های صنفی و… با درخواست کارگر از حقوق او کسر خواهد شد.

2️⃣ کسورات قانونی

کسورات قانونی مواردی است که براساس دستور صریح قانون یا حکم مراجع قضایی از حقوق افراد کسر می‌گردد. در اینجا توافق کارفرما و کارگر مطرح نیست؛ بلکه ضوابط و قوانین بالادستی نقش تعیین‌کننده دارند. مهم‌ترین کسورات قانونی عبارت‌اند از:

  • مالیات حقوق
    مالیات بر درآمد حقوق از رایج‌ترین کسورات قانونی است (مطابق مواد 82، 84 و 86 قانون مالیات‌های مستقیم). سقف معافیت سالانه یا ماهانه در ابتدای هر سال اعلام می‌شود و مازاد بر آن طبق نرخ‌های پلکانی یا مصوب، مشمول مالیات خواهد بود. کارفرما مکلف است مالیات کسرشده را به نمایندگی از سازمان امور مالیاتی از حقوق کارکنان بردارد و در سررسید مقرر به حساب دولت واریز کند.
  • کسورات صندوق اجرا (اجراییات)
    اگر کارکنان بر اساس حکم دادگاه ملزم به پرداخت بدهی یا جریمه‌ای باشند و از پرداخت آن امتناع کنند، کارفرما طبق حکم قضایی، مبالغ مورد نظر را به‌صورت ماهانه از حقوقشان کسر کرده و به حساب مشخص‌شده (صندوق اجرا) واریز می‌نماید. البته مطابق مقررات، نمی‌توان بیشتر از حداقل مزد را برای این منظور کسر کرد تا معاش فرد به خطر نیفتد.
  • بدهی به صندوق‌های قانونی
    در صورتی که مراجع قانونی تشخیص دهند فرد به نهادی بدهکار است و حکم قطعی صادر شود، کارفرما مکلف به اجرای حکم خواهد بود.
انواع کسورات حقوق و دستمزد

جدول کسورات حقوق و دستمزد 1404

عنوان کسوردرصد/مبلغتوضیح
بیمه تأمین اجتماعی (سهم کارگر)۷٪ از حقوق مشمولاز پایه حقوق، حق مسکن، بن و سایر مزایای مشمول بیمه محاسبه می‌شود.
مالیات بر حقوقپلکانیتا ۲۴ میلیون تومان/ماه معاف؛ مازاد طبق نرخ‌های ۱۰٪، ۱۵٪، ۲۰٪، ۲۵٪، ۳۰٪.
اقساط وام/مساعدهتوافقیطبق رضایت کتبی و توافق طرفین از حقوق کسر می‌شود.
جرائم انضباطیتوافقیبر اساس آیین‌نامه داخلی شرکت.
کسر بابت غیبت/تأخیرتوافقیبه نسبت ساعت/روز غیبت × دستمزد ساعتی/روزانه.
بیمه تکمیلیتوافقیدر صورت عضویت داوطلبانه و موافقت مکتوب.
سایر کسوراتتوافقیبدهی، اصلاح واریزی اشتباه، تعهدات توافق‌شده و … .

نقش کارفرما در کسر و پرداخت کسورات قانونی

در موارد قانونی، مانند مالیات بر درآمد حقوق و حق بیمهٔ تأمین اجتماعی، کارفرما مسئول است تا به عنوان نماینده یا عامل کسر مبالغ از حقوق کارکنان عمل کند و این وجوه را به حساب سازمان‌های ذی‌ربط (نظیر سازمان امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی) در موعد مقرر واریز نماید.

1️⃣ اگر کارفرما در کسر یا پرداخت این کسورات (از جمله مالیات و بیمه) قصور کند یا دیرتر از موعد قانونی اقدام نماید، ممکن است علاوه بر جریمه‌های مالیاتی و بیمه‌ای، از برخی معافیت‌ها یا تسهیلات قانونی نیز محروم شود.

2️⃣ به همین دلیل، واحد مالی و حسابداری سازمان‌ها باید همواره آخرین قوانین و مقررات را رصد کرده و اطلاعات مربوط به دریافتی کارکنان را با دقت در سیستم‌های حسابداری ثبت و گزارش کنند.

ثبت نام دوره رایگان حقوق و دستمزد

Stack of money and gold coins 3d cartoon style icon Converted

مفهوم حق بیمه تأمین اجتماعی و موارد مشمول و غیرمشمول

یکی از اساسی‌ترین کسورات قانونی، حق بیمهٔ تأمین اجتماعی است. طبق مادهٔ ۱۴۸ قانون کار، همهٔ کارفرمایان موظفند کارگران خود را نزد سازمان تأمین اجتماعی بیمه نمایند. نرخ حق بیمه به صورت کلی ۳۰ درصد است که ۷ درصد آن سهم کارگر و ۲۳ درصد سهم کارفرما محسوب می‌شود. در فیش حقوقی ، تنها همان ۷ درصد سهم کارگر به عنوان کسور منظور می‌گردد.

با این حال، همهٔ آیتم‌های حقوقی در محاسبهٔ بیمه سهیم نیستند. در اغلب دستورالعمل‌های تأمین اجتماعی، موارد زیر از شمول بیمه خارج هستند :

1️⃣ حق اولاد

2️⃣ حق مأموریت

3️⃣ سنوات پایان خدمت

4️⃣  عیدی پایان سال

5️⃣ پاداش افزایش تولید (اگر جزو مزایای مستمر به‌حساب نیاید)

برای یافتن حقوق مشمول بیمه، ابتدا باید کل حقوق و مزایای فرد را جمع کرده و سپس اقلام غیرمشمول را کسر کرد. آنچه باقی می‌ماند، مبنای محاسبهٔ ۷ درصد سهم کارگر خواهد بود. دقت در شناسایی اقلام مشمول یا غیرمشمول ضروری است؛ زیرا اشتباه در این زمینه ممکن است منجر به جریمه یا بدهی برای کارفرما یا کاهش امتیازات بازنشستگی برای کارگر شود.

✅ چکیدهٔ اصلاح ماده 137 قانون مالیات‌های مستقیم (مورخ 31/4/1394)
بر اساس اصلاح ماده 137 قانون مالیات‌های مستقیم و بخشنامه‌های مربوط، اکنون کل 7 درصد سهم بیمه کارگر (حق بیمهٔ درمانی سازمان تأمین اجتماعی یا سایر بیمه‌گرهای ایرانی) می‌تواند از درآمد مشمول مالیات کسر گردد و محدودیت کسر دو هفتم سهم بیمه که قبلاً مطرح بود، حذف شده است.

همچنین حق بیمه‌های عمر و زندگی (فقط برای شخص حقوق‌بگیر) یا بیمه‌های تکمیلی درمانی که حقوق‌بگیر خود یا از طریق کارفرما پرداخت می‌کند، با ارائه اسناد، قابل کسر از درآمد مشمول مالیات خواهد بود. مراجع تشخیص و محل ارائهٔ مدارک در این خصوص، اداره امور مالیاتی دریافت‌کنندهٔ مالیات بر حقوق فرد هستند و در صورت وجود اضافه پرداختی مالیات، طبق مواد 242 و 243 قانون مالیات‌های مستقیم قابل استرداد است.

جزئیات کلیدی کسورات قانونی از دستمزد در قراردادها و پیمان‌ها

در قراردادهای عمرانی/پیمانکاری، «کسورات قانونی» می‌توانند با اهداف مشخص و طبق مفاد قرارداد از مبلغ صورت‌وضعیت/قرارداد کسر شوند؛ از جمله :

1️⃣ کسور مالیات‌های مرتبط،

2️⃣ کسور حق بیمه قرارداد،

3️⃣ کسور تضمین حسن انجام کار،

4️⃣ کسور مربوط به پیش‌پرداخت قراردادی،

5️⃣ موارد احتمالی مندرج در شرایط عمومی پیمان.

برای شرکت در دوره حقوق و دستمزد می توانید به لینک مربوطه مراجعه کنید.

مراحل کلی محاسبهٔ کسورات حقوق و دستمزد

برای اینکه محاسبهٔ کسورات با کمترین خطا انجام شود، رعایت یک توالی منظم اهمیت زیادی دارد :

1️⃣ تعیین حقوق ناخالص : شامل حقوق پایه، مزایای مستمر (بن، فوق‌العاده شغل، اضافه‌کاری) و مزایای غیرمستمر (مثلاً پاداش و…) که باید با جزئیات دقیقی در قرارداد یا آیین‌نامه‌ها ذکر شود.

2️⃣ شناسایی اقلام معاف از بیمه و مالیات : برخی مزایا مانند حق اولاد یا هزینهٔ مأموریت از شمول بیمه خارج‌اند، یا ممکن است بخشی از درآمد، طبق قانون از مالیات معاف باشد.

3️⃣ محاسبهٔ حق بیمهٔ سهم کارگر : ۷٪ از حقوق و مزایای مشمول بیمه، کسور بیمهٔ فرد خواهد بود (مادهٔ ۱۴۸ قانون کار).

4️⃣ محاسبهٔ مالیات : برای محاسبهٔ مالیات بر حقوق (مواد 82، 84 و 86 قانون مالیات‌های مستقیم)، ابتدا حق بیمهٔ سهم کارگر را از حقوق ناخالص کسر می‌کنند تا درآمد مشمول مالیات حاصل شود. سپس، بر اساس نرخ‌های پلکانی یا مقطوع، مالیات را تعیین می‌کنند.

5️⃣  اعمال کسورات توافقی (اقساط وام، بیمهٔ تکمیلی و…) : در صورت وجود بدهی به تعاونی یا اخذ مساعده، این ارقام نیز از حقوق فرد کسر می‌شود.

6️⃣ کسر بدهی‌های قضایی (اجراییات) : چنانچه حکم قضایی یا قانونی مبنی بر کسر از حقوق صادر شده باشد (مادهٔ ۴۵ قانون کار درصورت ارتباط با بدهی و اجرای احکام)، طبق ضوابط (رعایت حداقل مزد) انجام می‌گیرد.

7️⃣ محاسبهٔ حقوق خالص : آنچه در نهایت باقی می‌ماند، حقوق خالص کارکنان است.

کسورات حقوق و دستمزد

نحوه محاسبه کسورات حقوق و دستمزد برای بیمه و مالیات

✅ حق بیمه

  • فرمول پایه : حقوق مشمول بیمه × ۳۰٪ (۲۳٪ کارفرما + ۷٪ کارگر).
  • سهم ۷٪ کارگر جزء کسورات حقوق و دستمزد است و از حقوق وی کسر می‌شود؛ سهم ۲۳٪ کارفرما جداگانه است.

✅ مالیات حقوق سال ۱۴۰۴ (پلکانی بر مازاد)

  • معافیت سالانه: ۲٫۸۸۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال (۲۸۸ میلیون تومان) — ماهیانه: ۲۴ میلیون تومان.
  • مازاد بر معافیت، طبق پلکان‌ها محاسبه می‌شود:
    • ۲۴ تا ۳۰ میلیون تومان: ۱۰٪
    • ۳۰ تا ۳۸ میلیون تومان: ۱۵٪
    • ۳۸ تا ۵۰ میلیون تومان: ۲۰٪
    • ۵۰ تا ۶۶,۶۷۰,۰۰۰ تومان: ۲۵٪
    • بیش از ۶۶,۶۷۰,۰۰۰ تومان: ۳۰٪

این درصدها بر مازاد درآمد مشمول اعمال می‌شود و باید در محاسبه نهایی حقوق کارکنان لحاظ گردد.

سند حسابداری کسورات حقوق و دستمزد

1️⃣ در سند شناسایی حقوق، اقلام قانونی مانند بیمه و مالیات هم‌زمان با حقوق شناسایی می‌شود.

2️⃣ در سند پرداخت حقوق، «حقوق و دستمزد پرداختنی» به میزان خالص پرداختی بدهکار و بانک بستانکار می‌گردد.

3️⃣ درباره‌ی وام و مساعده: توصیه می‌شود در سند شناسایی حقوق منظور نشود؛ هنگام پرداخت وام یا مساعده، سند پرداخت ثبت و تسویه آن در سند پرداخت حقوق اعمال شود.

سایر نکات مهم در کسورات حقوق و دستمزد

1️⃣ عیدی، سنوات و پاداش

  • سنوات پایان خدمت : معمولاً از شمول بیمه خارج است. مبلغ سنوات بر اساس یک پایهٔ حقوق در سال یا فرمول‌های مشخصی در پایان کار محاسبه می‌شود.
  • عیدی : در پایان سال، کارفرما موظف به پرداخت عیدی و پاداش سالانه است که طبق قانون، معمولاً خارج از شمول بیمه محسوب می‌شود؛ اما ممکن است بخشی از آن مشمول مالیات شود، بسته به اینکه از سقف معافیت تعیین‌شده فراتر برود یا نه.
  • پاداش افزایش تولید : اگر این پاداش جزو مزایای مستمر در نظر گرفته نشود، از شمول بیمه خارج است. در غیر این صورت، سازمان تأمین اجتماعی ممکن است آن را در لیست بیمه لحاظ کند.

2️⃣ دادگاه و صندوق اجرا (اجراییات)

اگر حکمی از دادگاه صادر شود مبنی بر اینکه کارگر باید مبلغی را بابت بدهی یا جریمه بپردازد، کارفرما مکلف است پس از کسر حقوق قانونی (حداقل مزد)، بقیه را در قالب اقساط یا یکجا به حساب صندوق اجرا (حساب اجرای احکام قوه قضاییه) واریز کند. رعایت میزان حداقل مزد و وضعیت تأهل فرد نیز در این تصمیم نقش دارد.

3️⃣ مساعده و پیش‌پرداخت

  • مساعده : مبلغی که پیش از پایان ماه و در همان ماه دریافت می‌شود و به‌طور کامل در زمان صدور فیش کسر می‌گردد.
  • پیش‌پرداخت : شباهت زیادی به مساعده دارد، اما ممکن است در ابتدای دوره یا حتی قبل از انجام کار صورت بگیرد و در انتهای ماه تسویه شود.

چالش‌ های رایج در محاسبهٔ کسورات

1️⃣ تغییر قوانین : نرخ‌های مالیاتی یا درصدهای بیمه‌ای هر سال تغییر می‌کند. عدم به‌روزرسانی نرم‌افزار یا آگاهی حسابداران، منجر به محاسبات اشتباه می‌شود.

2️⃣ خطاهای انسانی : ورود نادرست اطلاعات در سیستم‌ها یا بی‌دقتی در تفکیک آیتم‌های مشمول و غیرمشمول بیمه، باعث بروز مغایرت و جریمه‌های احتمالی می‌گردد.

3️⃣ نبود شفافیت : اگر در قرارداد یا آیین‌نامه‌های داخلی، جزئیات مربوط به کسر حقوق به‌طور دقیق نیامده باشد یا مبهم باشد، موجب نارضایتی و شکایات کارگران می‌شود.

4️⃣ قراردادهای پیچیده : برخی سازمان‌ها ساختارهای حقوقی پیچیده‌ای دارند (اقلام متعدد، شیفت‌های مختلف کاری، پاداش عملکردی و…). محاسبهٔ دقیق در این محیط‌ها دشوارتر است و نیازمند نرم‌افزارها و تخصص بالاتری است.

مزایا و اقلام افزایش‌ دهنده دریافتی

 مزایا پرداخت‌هایی هستند که علاوه بر حقوق پایه و با اهدافی مانند ایجاد انگیزه یا حمایت از معیشت پرداخت می‌شوند؛ از جمله :
حقوق پایه، حق اولاد، حق مسکن، بن خواروبار، فوق‌العاده شغل، اضافه‌کاری، شب‌کاری/نوبت‌کاری، پاداش/بهره‌وری، عیدی و سنوات و … .
پس از تعیین حقوق پایه و مزایا، کسورات قانونی از دستمزد و سایر کسورات اعمال و حقوق خالص مشخص می‌شود.

راهکارهای پیشگیری از مشکلات مرتبط با کسورات

1️⃣ قرارداد شفاف : در قرارداد کاری، تمام آیتم‌های مزدی و بندهای مربوط به کسورات (اقساط، توافق‌ها) را مشخص نمایید.

2️⃣ ارتباط روشن با کارکنان : ارائهٔ فیش حقوقی با ذکر جزئیات کسورات و در صورت نیاز، توضیح شفاف در مورد چرایی کسر هر قلم، از بروز اعتراضات بعدی جلوگیری می‌کند.

3️⃣ استفاده از سیستم‌های نرم‌افزاری به‌روز : نرم‌افزارهای حسابداری که با نرخ‌های جدید مالیاتی و بیمه‌ای همگام‌سازی شده‌اند، خطای انسانی را کاهش می‌دهند.

4️⃣ پیگیری مستمر قوانین : مسئولان امور مالی و حسابداری باید به‌طور دائمی از آخرین دستورالعمل‌های سازمان تأمین اجتماعی و ادارهٔ مالیات آگاه باشند.

5️⃣ تسویهٔ به‌موقع بدهی‌ها : حق بیمهٔ کارکنان و مالیات کسرشده باید سر وقت پرداخت شود تا از جریمه‌های مربوطه و مشکلات قانونی جلوگیری گردد.

جمع بندی

کسورات حقوق و دستمزد یکی از مهم‌ترین و درعین‌حال پیچیده‌ترین بخش‌های مدیریت منابع انسانی و حسابداری در هر سازمان است. این کسورات، چه در قالب‌های قانونی (مالیات، بیمه، بدهی‌های قضایی) و چه در قالب‌های توافقی (اقساط وام، بیمهٔ تکمیلی، حق عضویت در انجمن‌ها) می‌تواند تأثیر مستقیم بر دریافتی کارکنان داشته باشد. از سوی دیگر، کارفرمایان نیز در برابر سازمان‌های نظارتی مسئول هستند و باید همهٔ تعهدات خود را در مهلت‌های مقرر قانونی انجام دهند.

شناخت دقیق مفاهیمی چون حقوق ناخالص و حقوق خالص، آگاهی از موارد مشمول و غیرمشمول بیمه و نیز اطلاع از پلکان مالیاتی هر سال، برای جلوگیری از خطا و شکایات ضروری است. افزون بر این، ارائهٔ فیش حقوقی شفاف و توضیح بندهای مختلف کسورات به کارکنان، ضمن رفع ابهامات، فضای اعتماد و همکاری را در محیط کار تقویت می‌کند.

در نهایت، به‌روزرسانی مداوم اطلاعات واحد مالی و نظارت مستمر بر رعایت مقررات کار و تأمین اجتماعی، ضامن موفقیت و پایداری اقتصادی هر کسب‌وکاری خواهد بود. با رعایت همهٔ این نکات، کسورات حقوق و دستمزد نه تنها موجب سردرگمی نمی‌شود، بلکه راهی برای حفظ حقوق کارکنان، تأمین منابع قانونی و ارتقای شفافیت مالی در سازمان به‌شمار می‌رود.

آیا همه‌ی کارکنان مشمول بیمه و مالیات هستند ؟

بله؛ کارکنانی که قرارداد کار دارند، بر اساس قانون، مشمول بیمه و مالیات حقوق هستند.

آیا می‌توان پس از محاسبه حقوق خالص، مبلغ دیگری کسر کرد ؟

خیر؛ کسورات باید از حقوق ناخالص اعمال شوند و حقوق خالص رقم نهایی پرداخت است.

آیا «کسورات توافقی» بدون رضایت کارگر قابل اجراست ؟

خیر؛ هر کسر توافقی نیازمند رضایت کتبی و مستند است.

جریمه غیبت چگونه در کسورات اعمال می‌شود ؟

رویه معمول: به ازای هر روز غیبت غیرموجه، معادل یک روز حقوق پایه کسر می‌گردد؛ در برخی شرکت‌ها امکان اعمال ارقام/جرائم بالاتر طبق آیین‌نامه داخلی وجود دارد.

آیا مزایای غیرنقدی مثل بن و مسکن مشمول مالیات هستند ؟

بله؛ مزایای نقدی و غیرنقدی درج‌شده در فیش حقوقی مشمول مالیات‌اند مگر آنکه معافیت خاص قانونی داشته باشند.

صندوق اجرا در کسورات یعنی چه ؟

مسیر اجرای احکام قضایی است؛ بر اساس حکم مرجع مربوط، مبلغ از حقوق کسر و به ذی‌نفع پرداخت می‌شود؛ معمولاً اقساطی است.

تفکیک «مساعده» و «پیش‌پرداخت حقوق» چیست ؟

مساعده: دریافت زودتر از موعد حقوق و کسر آن در سررسید بعدی؛
پیش‌پرداخت: پرداخت پیش از انجام کار و کسر آن پس از اتمام کار/در زمان تسویه.

5/5 - (5 امتیاز)
قبلی سامانه سوت زنی مالیاتی
بعدی حق ماموریت در قانون کار

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

دوره‌های سرای حسابدار
  • دوره کارگاه عملی دوره عملی حسابداری ویژه بازار کار
    امتیاز 4.67 از 5

    ۲۲.۳۰۰.۰۰۰ تومان قیمت اصلی ۲۲.۳۰۰.۰۰۰ تومان بود.۱۲.۸۹۰.۰۰۰ تومانقیمت فعلی ۱۲.۸۹۰.۰۰۰ تومان است.
  • دوره حقوق و دستمزد دوره آموزش پیشرفته حقوق و دستمزد
    امتیاز 4.96 از 5

    ۲۲.۷۸۰.۰۰۰ تومان قیمت اصلی ۲۲.۷۸۰.۰۰۰ تومان بود.۱۲.۸۹۰.۰۰۰ تومانقیمت فعلی ۱۲.۸۹۰.۰۰۰ تومان است.
  • دوره مشاور مالیاتی دوره عالی مشاور مالیاتی
    امتیاز 4.95 از 5

    ۴۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان قیمت اصلی ۴۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان بود.۲۵.۰۰۰.۰۰۰ تومانقیمت فعلی ۲۵.۰۰۰.۰۰۰ تومان است.
  • دوره صفر تا صد حسابداری دوره جامع صفر تا صد حسابداری ویژه بازار کار
    امتیاز 4.91 از 5

    ۳۰.۸۹۰.۰۰۰ تومان قیمت اصلی ۳۰.۸۹۰.۰۰۰ تومان بود.۱۷.۸۹۰.۰۰۰ تومانقیمت فعلی ۱۷.۸۹۰.۰۰۰ تومان است.

آخرین مقاله ها

  • ۱۵ اذر روز جهانی حسابدار
  • سود عملیاتی چیست ؟
  • اظهارنامه برآوردی چیست ؟ مراحل اعتراض به آن
  • ماده 167 قانون مالیات های مستقیم ( تقسیط بدهی مالیاتی )
  • اثر معافیت‌های مالیاتی بر رشد اقتصادی

موضوعات

  • آموزش حسابداری
  • آموزش حقوق و دستمزد و قانون کار
  • آموزش مالیاتی و ارزش افزوده
  • آموزش نرم افزار پارسیان
  • آموزش نرم افزار حسابداری
  • آموزش نرم افزار سپیدار
  • مقالات آموزشی

سرای حسابدار

آموزشگاه سرای حسابدار به عنوان بهترین آموزشگاه حسابداری در اصفهان شناخته شده و از اساتید برتر و مجرب کشوری جهت تدریس بهره می برد. در این آموزشگاه نرم افزار های پارسیان، نرم افزار حسابداری سپیدار، نرم افزار حسابداری نوآوران، دوره مشاوره مالیاتی، اکسل در حسابداری حسابداری صنعتی و حسابداری پیمانکاری، حسابداری دولتی و… به صورت عملی و کاربردی آموزش داده می شود.